تبیین عامل‌های مؤثر بر امکان بکارگیری انرژی‌های نو در بخش کشاورزی از دیدگاه کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی شهرستان ارومیه

نویسندگان

1 گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.52547/envs.35897
چکیده

سابقه و هدف:  استفاده از انرژی ­های نو از ضـرورت ­هـای توسـعة پایـدار اسـت. در همین راستا، هدف از این تحقیق، تبیین عامل­ های مؤثر بر امکان بکارگیری انرژی ­های نو در بخش کشاورزی از دیدگاه کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی شهرستان ارومیه بود. تا بتوان با تشخیص و شناسایی عامل­ های مؤثر در بکارگیری انرژی­های نوین، راهکارهای مناسب جهت تقویت موارد مثبت و برطرف نمودن موانع ارائه نمود.مواد و روش ­ها: جامعه آماری پژوهش، تمام کارشناسان سازمان جهادکشاورزی شهرستان ارومیه بودند (101 = N). پرسشنامه ابزار اصلی پژوهش بود که روایی آن توسط پانل متخصصان مورد تأیید گرفت. برای بررسی پایایی آن نیز تعداد 30 پرسشنامه تکمیل و مقدار آلفای کرونباخ برای بخش­های مختلف (0.906 - 0.801) به­دست آمد که نشان­دهنده پایایی قابل قبول پرسشنامه بود. تجزیه و تحلیل داده ­ها در سطح توصیفی (درصد، میانگین، انحراف معیار و ضریب تغییر) و استنباطی (همبستگی و رگرسیون) به کمک نرم افزارSPSS انجام شد.نتایج و بحث: اولویت ­بندی گویه ­ها در مورد عامل ­های اقتصادی مؤثر بر امکان بکارگیری انرژی­ های نو در بخش کشاورزی نشان داد که پیش ­بینی اعتبارات به­ منظور سرمایه­ گذاری در بخش تحقیقات کاربرد انرژی­ های نو در بخش کشاورزی در اولویت اول و میزان زمین ­های کشاورزان دراولویت آخر قرارگرفت. جهت سنجش عامل­ های مدیریتی مؤثر بر امکان بکارگیری انرژی نو در بخش کشاورزی از 5 گویه استفاده گردید. در نهایت، نظارت و ارزشیابی مستمر در زمینه بکارگیری انرژی­ های نو در اولویت اول و ارتباط با مراکز بین­المللی مرتبط با انرژی­ های تجدیدپذیر در اولویت پنجم قرار گرفت. در سنجش عامل­های فرهنگی - اجتماعی مؤثر بر امکان بکارگیری انرژی­ های نو در بخش کشاورزی، مشارکت دادن کشاورزان (برنامه ­ریزی، اجرایی و ارزیابی) در توسعه کاربرد انرژی­ های نو در اولویت اول و سازماندهی روستاییان به ­منظور بکارگیری فراگیر انرژی­ های تجدیدپذیر ازطریق تشکل ­های کشاورزی در اولویت آخر قرار گرفت. در مورد عامل ­های تحقیقاتی مؤثر بر امکان بکارگیری انرژی ­های تجدیدپذیر در بخش کشاورزی، برقرارنمودن ارتباط بین بخش تحقیقات، کشاورزان و طراحان و مجریان در توسعه تکنولوژی ­های انرژی­ های نوین در اولویت اول و همکاری کارشناسان جهادکشاورزی با انجمن­های علمی انرژی ­های نو در اولویت آخر قرار گرفت. نتایج بررسی عامل­ های آموزشی مؤثر بر امکان بکارگیری انرژی­ های نو در بخش کشاورزی نشان داد که برگزاری کلاس ­های آموزشی برای کشاورزان در مورد کاربرد انرژی­ های تجدیدپذیر در زیر بخش ­های کشاورزی دراولویت اول و برگزاری دوره­ های آموزشی ضمن خدمت برای محققان، مدیران وکارشناسان بخش کشاورزی در اولویت آخر قرار گرفتند. براساس نتایج آزمون همبستگی، رابطه مثبت و معنی ­داری بین سابقه کار، عامل ­های اقتصادی، اجتماعی - فرهنگی، مدیریتی، نوآوری، آموزشی و تحقیقاتی با امکان بکارگیری انرژی ­های نو در بخش کشاورزی وجود دارد. نتایج حاصل از رگرسیون چندگانه نشان داد که متغیرهای عامل­ های اقتصادی، اجتماعی - فرهنگی، مدیریتی، نوآوری، آموزشی و تحقیقاتی توانایی تبیین 65 درصد تغییرات متغیر وابسته یعنی امکان بکارگیری انرژی ­های نو در بخش کشاورزی را دارا می ­باشند.نتیجه­ گیری: باتوجه به نتایج حاصل از پژوهش پیشنهاد می­ شود از طریق افزایش سطح آگاهی و ایجاد نگرش مثبت در مردم و کشاورزان از طریق برنامه ­های آموزشی و رسانه ­های جمعی، تربیت نیروی انسانی متخصص و ماهر در بخش ­های دولتی و خصوصی در زمینه پیاده ­سازی پروژه­های انرژی­های تجدیدپذیر و نگهداری آن­ها و اتخاذ سیاست ­ها، قوانین مناسب، منابع مالی تعریف شده و دادن تسهیلات ویژه از پروژه ­های انرژی­ های نو در منطقه ­های روستایی و بخش کشاورزی حمایت شود.