بررسی سنجه‌های انرژی و انتشار گازهای گلخانه‌ای در تولید سویا، استان گلستان، ایران

نویسندگان

1 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی (ABRII)، کرج، ایران

3 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

5 شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران، منطقه گلستان، گرگان، ایران

doi
10.52547/envs.26986
چکیده

مقدمه: نهاده­ هایی مانند کودهای شیمیایی، سوخت فسیلی، الکتریسیته، بذر و ماشین­ های کشاورزی در تولید سویا انرژی مصرف می­کنند. این مصرف انرژی سبب انتشار گازهای گلخانه ­ای خواهد شد که افزایش غلظت این گازها در جو می ­تواند منجر به گرم شدن کره زمین شود. هدف از این مطالعه بررسی سنجه های انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای در تولید محصول سویا در استان گلستان بود. مواد و روش ­ها: در این مطالعه، 140 مزرعه برای تولید سویا در استان گلستان در شمال شرق ایران انتخاب شدند. داده ­ها شامل ماشین ­آلات، بذر، کود، سوخت و آفت­کش ­ها  می ­باشند که با استفاده از پرسشنامه جمع ­آوری شدند. سپس سوخت، انرژی ورودی و خروجی، سنجه­ های ارزیابی انرژی و پتانسیل گرم شدن کره زمین (kg CO2/ha) با استفاده از ضرایب مربوطه محاسبه شد. نتایج و بحث: براساس نتایج، نیازهای سوخت و انرژی مورد نیاز برای تولید سویا به ترتیب 0.09±210.83 لیتر در هکتار و 2.53±19036.08 مگاژول در هکتار بود. همچنین انتشار گازهای گلخانه ­ای به میزان 3.17±2306.85 معادل کیلوگرم دی ­اکسیدکربن در هکتار محاسبه شد. مصرف سوخت فسیلی و الکتریسیته، بیشترین میزان مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه ­ای را در پی داشت. به­ طوری که 62 درصد کل مصرف انرژی و 75 درصد کل انتشار گازهای گلخانه ­ای به مصرف الکتریسیته و سوخت فسیلی مرتبط بود. میزان انرژی خروجی سویا 0.73±42124.95 مگاژول در هکتار بود. نسبت انرژی ورودی به خروجی 0.01.±2.21 برآورد شد. افزایش تولید خالص با افزایش عملکرد دانه و کاهش مصرف نهاده­ ها مانند الکتریسیته، سوخت فسیلی و کود نیتروژن افزایش یافت. بهره ­وری انرژی 0.01±0.147 کیلوگرم بر مگاژول محاسبه شد. به­ طور متوسط از هر هکتار دانه سویای تولید شده، 3.17±2306.85کیلوگرم معادل دی اکسیدکربن منتشر شد. نتیجه­ گیری: تمرکز بر مصرف بهینه سوخت ­های فسیلی و کاهش مصرف الکتریسیته در آبیاری برای کاهش مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه ­ای در تولید سویا در استان گلستان ضروری است.