فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیب زمینی به عنوان یکی از محصولات استراتژیک در امنیت غذایی محسوب می شود. مرسوم‌ترین راه تکثیر و کشت این گیاه به صورت غیر جنسی و یا استفاده از بذور غده‌ای (غده‌چه‌ها و ریزغده‌ها) می باشد. تقاضا برای استفاده از ریزغده‌ها به دلیل عملکرد بالا و مزیت‌های تکثیر به شدت رو به افزایش است. این پژوهش با هدف بررسی اثر تنش‌ دمایی در القای ریزغده زایی و ویژگی های مرتبط با آن انجام پذیرفت. به همین منظور از تیمارهای مختلف گرمایی (40، 45 و 50 درجه سانتیگراد) در سه بازه زمانی (0.5، 1 و 2 ساعت) و همچنین تیمار سرمایی (1 و 4 درجه سانتیگراد) در سه دوره زمانی (4، 8 و 12 ساعت) در مقایسه با تیمار شاهدبه عنوان پیش تیمار ریزغده زایی استفاده گردید و سپس شاخص‌هایی همچون قطر و وزن تر و خشک ریزنمونه، قطر غده، وزن تر و خشک غده، درصد زیست توده، تعداد غده، درجه و درصد غده‌زایی اندازه‌گیری شد. صرف نظر از دوره‌های زمانی، تنش گرمایی تاثیر معنی داری بر رشد ریز نمونه در طول دوره ریزغده‌زایی داشت و موجب افزایش وزن تر ریزنمونه، قطر ریزنمونه و همچنین افزایش درجه غده‌زایی شد، درحالیکه سرما تاثیری بیشتری بر فرایند ریزغده‌زایی داشت و باعث افزایش وزن خشک غده‌ها و تعداد غده‌های تولید شده در شرایط درون شیشه‌ای شد. نتایج این پژوهش نشان داد، قرار دادن ریزنمونه‌های گره سیب زمینی در دمای 4 درجه سانتیگراد به مدت 8 ساعت موجب افزایش معنی دار تعداد غده‌های القاء شده و همچنین وزن تر و خشک غده‌ها می شود.