فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنش خشکی مهم­ترین عامل محدود کننده رشد و عملکرد گیاهان دارویی مانند نعناع است. استفاده از نانوذرات پوشش داده شده برای کنترل دقیق رهاسازی مواد مغذی می‌تواند گامی مؤثر در جهت دستیابی به کشاورزی پایدار و سازگار با محیط زیست باشد. به‌منظور ارزیابی تأثیر محرک رشد کیتوپلاس و نانواکسیدآهن (Fe2O3) با پوشش کیتوزان تحت شرایط تنش آبی، بر عملکرد، خصوصیات مورفولوژیکی و اجزای اسانس گیاه دارویی نعناع‌فلفلی آزمایشی به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار و در شهرستان پارس­آباد اجرا شد. تیمارهای مورد آزمایش شامل ۳ سطح تنش رطوبتی (آبیاری در تخلیه رطوبتی خاک به مقادیر۳۰، ۶۰ و ۹۰ درصد رطوبت ظرفیت مزرعه­ای)، محرک رشدی کیتوپلاس در سه غلظت (۰، 5/0 و 1 درصد) و نانواکسیدآهن با پوشش کیتوزان در سه غلظت (0، 5 و 10 میکرومولار) بود. در طول اجرای آزمایش، محلول­پاشی در سه مرحله با فاصله زمانی 15 روز یک­بار انجام شد و یک هفته بعد از آخرین محلول­پاشی صفاتی مانند وزن تر و خشک کل بوته، قطر ساقه، تعداد گره و فاصله میان­گره، ارتفاع، عرض و وزن خوشه گل، درصد اسانس و عملکرد اسانس مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد تنش خشکی تأثیر معنی­داری بر میزان وزن تر و خشک و خصوصیات موفولوژیکی گیاه نعناع‌فلفلی داشته است؛ به­طوری­که با افزایش تنش خشکی، طول خوشه گل و وزن خشک بوته در گیاهان به­طور معنی­داری کاهش یافت. این درحالی بود که میزان ارتفاع سنبله در تنش­های شدید خشکی تا 27 درصد کاهش یافت. بیشترین میزان عملکرد اسانس در گیاهان تحت شرایط آبیاری در رطوبت 90 درصد ظرفیت زراعی توأم با محلول­پاشی محرک رشد طبیعی کیتوپلاس در غلظت 1 درصد ( 056/1 میلی­لیتر در 30 گرم بافت خشک) مشاهده شد. نتایج حاصل نشان داد که محلول­پاشی توأم محرک رشدی کیتوپلاس (در غلظت 5/0 درصد) و نانواکسید‌آهن با پوشش کیتوزان (در غلظت 10 میکرومولار) تأثیر بیشتری بر عملکرد کمی و کیفی نعناع‌فلفلی به‌ویژه در شرایط تنش خشکی داشته و تا حدی اثرات منفی تنش خشکی را جبران کرده است.