شبیه‌سازی نوسان قیمت مسکن با رویکرد مدل‌سازی عامل‌محور: بررسی تأثیر رفتار سوداگرانه بر پویایی بازار مسکن (مورد: شهر شیراز)

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (نویسندۀ مسئول).

2 دکتری علوم اقتصادی، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.22084/aes.2025.31402.3816
چکیده

یکی از مهم‎ترین نگرانی‌های سیاست‌گذاران در سطح جهانی در حوزۀ مسکن به‌وجود آمدن نوسانات قیمتی است، یعنی زمانی‌که قیمت مسکن متلاطم و بی‎ثبات است. در بازار مسکن دو نوع تقاضا شامل مصرفی و سوداگری وجود دارد که سوداگران هم می‎توانند از طریق افزایش معاملات در سطح بازار، عامل رونق بازار مسکن شوند و هم می‎توانند با تحریک انتظارات تورمی، عامل افزایش نوسانات قیمت در بازار مسکن باشند. هدف مطالعۀ حاضر شبیه‎سازی نوسان قیمت مسکن و بررسی تأثیر سوداگری روی نوسان قیمت مسکن در شهر شیراز است. برای این‌منظور از مدل عامل محور ‎با درنظر گرفتن چهار عامل فعال بازار مسکن شامل: فروشنده، خریدار (فروشنده‎ها و خریداران با دو انگیزۀ مصرف شخصی و سوداگری در بازار حضور دارند)، سازنده و بنگاه املاک استفاده شده ‎است. هم‌زمان با ورود آمار و اطلاعات تا ابتدای سال 1401، با درنظر گرفتن درصدهای مختلف خریداران سوداگر از کل خریداران‎ از 100% (کل خریداران وارد شده به بازار مسکن سوداگر باشند) تا صفر درصد (خروج کامل سوداگران از بازار مسکن) مدل شبیه‎سازی شده بازار مسکن شهر شیراز اجرا شد، تا بتوان تأثیر سطح‎های مختلف سوداگری روی نوسان قیمت مسکن طی هشت سال پیش‎بینی تا سال 1409 را بررسی نمود. نتایج پژوهش نشان می‎دهد با کاهش تعداد سوداگران، نوسان قیمت مسکن کاهش می‎یابد، اما بیشترین کاهش نوسان قیمت زمانی رخ می‎دهد که تعداد سوداگران از کل خریداران 60% باشد، یعنی نوسان قیمت مسکن تا سال 1409 حدوداً 25% کاهش یافته ‎است.