تأثیر برخی ارقام خیار روی پارامترهای زیستی و رشد جمعیت شتهی جالیز Aphis gossypii Glover و واکنش تابعی بالتوری سبز (Stephens) Chrysoperla carnea
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسیارشد حشرهشناسی کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 استاد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 استاد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 استاد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
5 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران
doi
10.22034/iuvs.2022.547900.1194چکیده
در این پژوهش، پارامترهای زیستی و رشد جمعیت شتهی جالیزGlover Aphis gossypii پرورش یافته روی چهار رقم خیار شامل عرشیا، تاروم، کاسپین و دانیتو و واکنش تابعی لارو سن سوم بالتوری سبز Chrysoperla carnea (Stephens) در دمای 2±25 درجهی سلسیوس، رطوبت نسبی 5±55 درصد و دورهی نوری 16 ساعت روشنایی و هشت ساعت تاریکی مورد بررسی قرار گرفت. بیشترین مقدار نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm) و نرخ خالص تولیدمثل (R0) شته روی رقم تاروم (بهترتیب 009/0 ± 443/0 و 05/2 ± 14/30) و کمترین مقادیر آنها روی ارقام کاسپین (بهترتیب 009/0 ± 297/0 و 55/1 ± 78/16) و دانیتو (بهترتیب 011/0 ± 305/0 بر روز و 60/1 ± 62/16 بر نسل) بهدست آمد. واکنش تابعی لارو سن سوم شکارگر نسبت به شتهی جالیز روی هر چهار رقم خیار از نوع سوم بهدست آمد. ضریب ثابت b برای لارو شکارگر در رقمهای مورد بررسی بین 00121/0 تا 00168/0 و زمان دستیابی (Th) آن بین 3145/0 تا 4596/0 ساعت متغیر بود. نتایج نشان داد رقمهای تاروم و کاسپین بهترتیب میزبانهای نسبتاً مطلوب و نسبتاً نامطلوب برای نشو و نما و تغذیهی شتهی جالیز بهحساب میآیند. همچنین با توجه به پارامترهای واکنش تابعی، بهنظر میرسد ارقام کاسپین و دانیتو نسبت به دو رقم دیگر از کیفیت مناسبتری برای اعمال کنترل بیولوژیک این آفت برخوردار میباشند. با اینحال، برای بهدست آوردن اطلاعات بیشتر از برهمکنشهای بین ارقام مختلف گیاه خیار، شتهی جالیز و بالتوری سبز نیاز است تا مطالعات بیشتری در شرایط گلخانهای انجام گیرد.