بررسی نقش موقعیت گذرگاهی در قدرت ملی، مورد مطالعه: کشور ایران
نویسندگان
1 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22067/pg.2021.27339.0چکیده
ترانزیت عامل مهمی برای افزایش قدرت ملی کشورها است. ایران با داشتن موقعیت گذرگاهی در موقعیت مطلوبی قرارداد و علیرغم ظرفیتها و پارامترهای جغرافیایی، در بهرهبرداری از این ظرفیت با وضعیت مطلوب فاصله زیادی دارد. در این پژوهش با گردآوری اطلاعات و ارزیابی یافتههای بهدستآمده از منابع کتابخانهای و میدانی ضمن ارزیابی حجم فعلی ترانزیت (نفتی و غیرنفتی) ایران و همچنین مقایسه عملکرد ایران با سایر مسیرهای ترانزیتی، به بررسی وضعیت گذرگاهی ایران و نقش آن بر درآمد ملی و همچنین قدرت ملی پرداختهشده است. در این زمینه پرسشنامهای طراحیشده شامل 8 مؤلفه که هرکدام از متغیرها با روشهای آماری و با استفاده از نرمافزار spss مورد تحلیل و ارزیابی قرارگرفتهاند. با توجه به یافتههای پژوهش، میتوان نتیجه گرفت که استفاده از موقعیت گذرگاهی کشور در افزایش قدرت کنترلی و نیز تأمین امنیت ملی نقش بسزایی دارد. همچنین باعث تولید شغل و افزایش درآمد و ارزآوری میشود که خود عاملی برای رونق اقتصادی است؛ بنابراین، با توجه به اینکه هرکدام از شاخصها و پارامترهای مطرحشده در افزایش قدرت ملی نقش دارند میتوان نتیجه گرفت که کشور ایران میتواند با استفاده از موقعیت گذرگاهی، قدرت ملی خود را افزایش دهد و منزلت ژئوپلیتیکی خود را نیز بهبود بخشد.
