بررسی سازگاری و پایداری عملکرد لاین‌های لوبیا سبز (Phaseolus vulgaris L.)

نویسندگان

1 دانشیار پژوهش، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

4 محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

doi
10.22034/iuvs.2022.546608.1190
چکیده

لوبیا سبز یکی از سبزیجات با ارزش غذایی بالا در سبد غذایی خانوارهای ایرانی است. با این وجود، تاکنون رقم داخلی برای آن معرفی نشده است. بنابراین، به‌منظور دست‌یابی به ارقام پرمحصول لوبیا سبز واجد کیفیت بالا، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سه منطقه کرج، ساری و زرقان طی دو سال (1396 و 1397) انجام شد. تعداد هشت لاین (KS10008، KS10069، KS10071، KS10072، KS10073، KS940102، KS940143 و KS940144) به همراه ارقام تجاری سانری و والنتینو از نظر صفات زراعی و عملکرد مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب صفت عملکرد غلاف سبز نشان داد که اثر سال و مکان معنی­دار نبود اما برهمکنش سال×مکان، ژنوتیپ×سال، ژنوتیپ×مکان و ژنوتیپ×سال×مکان معنی­دار بود. ژنوتیپ‌ها نیز از نظر عملکرد غلاف سبز اختلاف آماری معنی‌دار داشتند. مقایسه میانگین عملکرد غلاف سبز در مناطق طی دو سال نشان داد که لاین KS940144 بیشترین وزن غلاف در واحد سطح و تعداد غلاف در بوته را داشت. در هر سه منطقه کرج، ساری و زرقان، بیشترین وزن غلاف سبز مربوط به لاین KS940144 بود. کمترین وزن غلاف سبز مربوط به لاین KS10072 بود. تجزیه پایداری عملکرد به روش ناپارامتری رتبه نشان داد که لاین‌های KS940144 و KS10071 پایدارترین لاین‌ها بودند. در مجموع با توجه به نتایج به‌دست آمده در مناطق مورد بررسی طی دو سال، تجزیه پایداری عملکرد غلاف سبز و نیز با درنظرگرفتن صفت مهم بازارپسندی، لاین‌های KS10008، KS10071، KS940102 و KS940144 به‌عنوان لاین‌های برتر انتخاب شدند.

کلیدواژه‌ها