فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفاده از عصاره‌های گیاهی برای کنترل آفات کشاورزی اهمیت زیادی دارد. عصاره‌های گیاهی می‌توانند جایگزین مناسبی برای حشره‌کش‌های رایج امروزی باشند. ترکیبات گیاهی علاوه بر مؤثر بودن علیه آفت اگر برای دشمنان طبیعی هم بی­خطر  باشند، بسیار کارآمدتر خواهند بود. زنبور (Hym.:Braconidae) Bracon hebetor یکی از عوامل مهم کنترل بیولوژیک می‌باشد. در این تحقیق اثرات سوء احتمالی عصاره‌های متانولی و استونی برگ گیاه گوجه‌فرنگی روی برخی از فراسنجه‌های زیستی زنبور B. hebetor در شرایط آزمایشگاهی (دمای1±26 درجه سلسیوس ، رطوبت نسبی 5±60 درصد و دوره‌ی نوری 16 ساعت روشنایی و هشت ساعت تاریکی) بررسی گردید. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج تکرار در مهرماه 1397 در آزمایشگاه حشره‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز انجام شد. زنبورهای بالغ ماده در معرض غلظت LC25 عصاره‌ها قرار گرفته و فراسنجه‌های زیستی زنبورهای زنده مانده مطالعه گردید. نتایج این بررسی نشان داد طولانی‌ترین مدت طول عمر (12/19 روز) و بیشترین مقدار باروری در تیمار با عصاره‌ی متانولی ( 67/26 تخم) به‌دست آمد. بین تیمارهای دو عصاره از نظر نسبت جنسی تفاوت معنی‌داری مشاهده گردید. میزان نرزایی در تیمار استون (57/0) به‌طور معنی‌داری کمتر از میزان آن در تیمار متانولی (94/0) بود. امید به زندگی در تیمار استونی به‌طور معنی‌داری کمتر از تیمار متانولی و شاهد بود. نتایج این تحقیق نشان داد که عصاره‌های گوجه فرنگی اثر معنی‌دار و متفاوت روی ویژگی‌های زیستی زنبور B. hebetor داشت؛ بنابراین بررسی اثرات عصاره‌های گوجه فرنگی روی رفتار و زیست‌شناسی دشمنان طبیعی قبل از استفاده از آن­ها در برنامه‌های مدیریت تلفیقی آفات ضروری است.