فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پدیده جذب یکی از مهمترین فرآیندهای شیمیائی مؤثر بر رفتار روی (Zn) در خاک است. در این تحقیق، تأثیر ویژگی­های خاک بر جذب Zn در 25 نمونه خاک شمال غرب ایران در سیستم پیمانه­ای تابعی از غلظت تعادلی (49-0 میلی مولار) مطالعه شد. معادله لانگمویر (99/0= R2 ؛ 22/0=RMSE) در مقایسه با هم دمای فروندلیچ (93/0= R2 ؛ 59/0=RMSE) برازش بهتری بر داده های جذب Zn نمونه های خاک داشت. مدل رگرسیونی به صورت تابعی از پارامترهای معادله های لانگمویر تک­مکانی و ویژگی­های فیزیکوشیمیائی خاک برای پیش­بینی قابلیت استفاده Zn در خاک، امکان استفاده عملی از پارامترهای این معادله را تأئید نمود. نتایج نشان داد که ظرفیت تبادل کاتیونی، کربنات کلسیم معادل و pH خاک، مهمترین عوامل ابقای Zn در نمونه­های خاک بودند. 80% تغییرات حداکثر جذب روی (гmax) به سیلت، ظرفیت تبادل کاتیونی و pH خاک نسبت داده شد. ظرفیت تبادل کاتیونی بطور مثبتی حداکثر جذب Zn را تحت تأثیر قرار داد در حالیکه، با کاهش سیلت و pH خاک­، حداکثر جذب Zn افزایش یافت. حداکثر جذب Zn در خاک در محدوده 62/2 تا 56/15 میلی مول بر کیلوگرم بود. هم دمای لانگمویر دو مکانی نشان داد که انرژی پیوندی Zn در سطح انرژی بالا (K1L)، 2/4 برابر سطح انرژی پائین (K2L) بوده در حالیکه، حداکثر جذب روی در سطح انرژی پائین، 6/1 برابر مقدار آن در سطح انرژی بالای مکان­های جذب روی در خاک بودند.