عراق در دورۀ حکومت مصطفی‌قلی‌خان فرّاش‌باشی (شعبان۱۳۰۴-ربیع‌الثانی۱۳۰۵ق)

نویسندگان

1 دکترای تاریخ ایران، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22034/ganj.2019.2360
چکیده

هدف: بررسی اوضاع اجتماعی و اقتصادی عراق در دورۀ حکومت هشت‌ماهۀ مصطفی‌قلی‌خان فرّاش‌باشی و علل عزل او از حکومت عراق. روش/ رویکرد پژوهش: توصیفی-تحلیلی و برپایۀ منابع نسخ خطی، اسنادی، مطبوعاتی، و کتابخانه‌ای است. یافته‌ها و نتیجه­گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مصطفی‌قلی‌خان، فرّاش‌باشیِ ظلّ‌السلطان در دورۀ حکومت هشت‌ماهۀ خود در عراق‌(اراک امروزی) اقدامات بسیاری درزمینۀ اجتماعی و اقتصادی انجام داده‌است؛ ازجمله: ایجاد اطاق تحقیق؛ احیای قنات‌ها؛ تأمین آب از دیگر روستاها برای مردم؛ تعیین نرخ غلات و سایر اجناس با هدف تثبیت قیمت‌ها؛ کاهش قیمت‌ها در هنگام بروز بیماری در برخی بلوکات عراق؛ برگرداندن کشاورزان اراضی خالصه و احیای زمین‌ها؛ حل‌وفصل اختلافات محلی؛ و دستگیری مجرمان. درزمینۀ عزل ناگهانی مصطفی‌قلی‌خان از منصب فرّاش‌باشی و حکومت عراق و مصادرۀ اموالش به‌دستِ ظلّ‌السلطان به دلایل زیر می‌توان اشاره کرد: طمع ظلّ‌السلطان به ثروت فرّاش‌باشی؛ محبوبیت فرّاش‌باشی نزد مردم اصفهان و عراق؛ موفق‌نبودن فرّاش‌باشی در پرداخت مالیات تعیین‌شده؛ و دسیسۀ متنفذان عراق که قدرتشان در دوران حکومت فرّاش‌باشی محدود شده بود.