مقایسه تأثیر کودهای زیستی و غیرزیستی بر خصوصیات کمی، کیفی و فیتوشیمیایی سیر (Allium sativum L.)

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

2 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

doi
10.22034/iuvs.2021.541559.1180
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر کودهای زیستی بر ویژگی‌های کمی، کیفی و فیتوشیمیایی گیاه سیر، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 10 تیمار و چهار تکرار در بخش سربند شهرستان شازند استان مرکزی در سال 1396 صورت گرفت. تیمارها شامل نیتروکسین، بیوسوپرفسفات، سوپرنیتروپلاس و اسید هیومیک به‌تنهایی و ترکیب نیتروکسین+ بیوسوپرفسفات، بیوسوپرفسفات+ سوپرنیتروپلاس، نیتروکسین+ اسید هیومیک+ بیوسوپرفسفات، بیوسوپرفسفات+ سوپرنیتروپلاس+ اسید هیومیک، کاربرد کود شیمیایی کامل درشت مغذی (N-P-K-S) و عدم‌کاربرد کود (شیمیایی و زیستی) به‌عنوان شاهد بودند. تیمارها به‌صورت بذرمال اعمال شدند. نتایج نشان داد که تغذیه با کودهای زیستی تأثیر معنی‌داری بر عملکرد گیاه، وزن و تعداد سیرچه، عرض و طول سوخ، ارتفاع بوته، تعداد برگ، میزان کربوهیدرات، آنتی‌اکسیدان، فنول و فلاونوئید سیرچه داشت. کاربرد سوپرنیتروپلاس در مقایسه با شاهد (عدم‌مصرف) کود منجر به افزایش 7/22، 43/39، 5/25 و 8/20 درصدی به‌ترتیب در تعداد سیرچه، وزن سیرچه، عرض و طول سوخ شد. میانگین ارتفاع بوته با مصرف کودهای زیستی 8/25 درصد نسبت به شاهد (عدم‌مصرف کود) بیشتر بود. صفات عملکرد و تعداد برگ نیز کاربرد سوپرنیتروپلاس به‌ترتیب با افزایش 7/24 و 8/15 درصدی نسبت به شاهد (عدم‌مصرف کود) برتری نشان دادند. همچنین کاربرد سوپرنیتروپلاس در مقایسه با شاهد (عدم‌مصرف کود) میزان آنتی‌اکسیدان، فنول و فلاونوئید را به‌ترتیب به‌میزان 8/58، 62 و 6/65 درصد افزایش داد. علاوه بر این، کود زیستی سوپرنیتروپلاس منجر به افزایش 5/44 درصدی در میزان کربوهیدرات‌های سوخ شد. این نتایج نوید‌بخش آن است که می‌توان کودهای زیستی را تا حدودی جایگزین کودهای شیمیایی نمود و بدین صورت خطرات زیست‌محیطی کودهای شیمیایی را تا حدودی کاهش داد و به تولید پایدار محصولات کشاورزی و سلامت محصولات غذایی به‌ویژه سبزی‌ها کمک کرد.