تأثیر کاربرد محلول‌پاشی نانوکمپوزیت کیتوزان- اسید سالیسیلیک بر گیاه نعنا سبز (Mentha spicata L.) تحت تنش شوری در شرایط هیدروپونیک

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گروه علوم و مهندسی باغبانی دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

3 دانشیار گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

4 دانشیار گروه زراعت و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

doi
10.22034/iuvs.2022.546245.1189
چکیده

کاربرد محرک‌های زیستی مانند نانوکمپوزیت‌ها برای کاهش اثرات نامطلوب شوری حائز اهمیت فراوانی است. به‌منظور بررسی اثرات سطوح مختلف تنش شوری و کاربرد نانوکمپوزیت کیتوزان- اسید سالیسیلیک بر صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی گیاه نعنا سبز (Mentha spicata L.)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با 15 تیمار و چهار تکرار در شرایط گلخانه‌ای در طی سال 1398 در دانشگاه مراغه اجرا شد. فاکتور اول سطوح مختلف تنش شوری (صفر، 50 و 100 میلی‌مولار) و فاکتور دوم شامل (یک میلی‌مولار اسید سالیسیلیک)، 10 میلی‌گرم در لیترکیتوزان، مخلوط آبی یک میلی‌مولار+ 10 میلی‌گرم در لیتر کیتوزان و اسید سالیسیلیک و یک درصد جرمی حجمی نانوکمپوزیت کیتوزان- اسید سالیسیلیک) بود. شوری باعث کاهش معنی‌دار پروتئین کل (84 درصد نسبت به تیمار شاهد)، شاخص کلروفیل (85 درصد نسبت به تیمار شاهد) و محتوای کاروتنوئید (82 درصد نسبت به تیمار شاهد) شد. از طرفی با افزایش سطح شوری مقادیر پرولین و پراکسید هیدروژن، در مقایسه با شاهد در سطح احتمال یک درصد افزایش یافت. به‌علاوه کاربرد نانوکمپوزیت کیتوزان- اسید سالیسیلیک در شرایط تنش شوری موجب بهبود محتوای پروتئین، شاخص کلروفیل و محتوای کاروتنوئید گردید. همچنین، کاربرد نانوکمپوزیت منجر به کاهش مقادیر پراکسید هیدروژن و محتوای مالون‌دی‌آلدئید نسبت به تیمار 100 میلی‌مولار کلریدسدیم بدون محلول‌پاشی شد. بنابراین، کاربرد نانوکمپوزیت مورد مطالعه می‌تواند به‌عنوان روشی مناسب در جهت بهبود تحمل گیاه در شرایط تنش شوری مد نظر قرار گرفته و با انجام مطالعات تکمیلی‌تر و آزمون در شرایط مزرعه‌ای به بخش ترویج نیز پیشنهاد گردد.