تأثیر روش مصرف و نوع کود زیستی بر صفات مورفوفیزیولوژیکی، اجزاء عملکرد و خصوصیات کیفی گوجه‌فرنگی (Solanum lycopersicum L.)

نویسندگان

1 دانشیار گروه آگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

3 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

doi
10.22034/iuvs.2021.531030.1162
چکیده

به‌‌منظور بررسی تأثیر نحوه مصرف و نوع کودهای زیستی بر صفات مورفوفیزیولوژیک و عملکردی گوجه‌فرنگی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در گلخانه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی در سال 1399 انجام شد. فاکتور اول شامل سه نحوه مصرف (تلقیح بذر به همراه تغذیه برگی، تغذیه برگی و مصرف خاکی) و فاکتور دوم نیز شامل کودهای زیستی (شاهد، نیتروکسین، بیوفسفر، پتاس بارور و مخلوط نیتروکسین+ بیوفسفر) بود. نتایج نشان داد که کاربرد مخلوط نیتروکسین+ بیوفسفر سبب افزایش ارتفاع بوته و وزن متوسط میوه در بوته به‌ترتیب حدود 44 و 80  درصد نسبت به شاهد شد. در روش مصرف خاکی با کاربرد تمامی کودهای زیستی، تعداد میوه در بوته بیش‌ از 137 عدد مشاهده شد که بیشترین آن (145 عدد) از مخلوط نیتروکسین+ بیوفسفر به‌دست آمد، همین تیمار نیز بیشترین مقدار عملکرد گوجه‌فرنگی در بوته (449 گرم در بوته وزن میوه تر) را داشت. بیشترین مقدار فتوسنتز (2/18 میکرومول دی‌اکسید کربن در مترمربع در ثانیه) و هدایت روزنه‌ای (20 میلی‌مول در مترمربع در ثانیه) از تأثیر کود تلفیقی نیتروکسین+ بیوفسفر تحت تلقیح بذری به همراه تغذیه برگی حاصل شد. استفاده از نحوه مصرف خاکی کود نیتروکسین بیشترین مقدار لیکوپن و ویتامین ث را داشت. به‌طور کلی نتایج نشان داد با توجه به توانایی رشد و متابولیسم بالا باکتری‌ها در خاک به‌علت وجود نسبت سطح به حجم بیشتر و افزایش قابلیت دسترسی عناصر غذایی، منجر به افزایش شاخص‌های مورفوفیزیولوژیک و عملکردی در گوجه‌فرنگی شده است.