مقایسه اثرات زیست‌محیطی و شاخص تخلیه منابع نظام تولید صیفی‌جات در شهرستان دزفول با استفاده از روش LCA

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ارزیابی آمایش سرزمین گروه محیط‌زیست، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران

2 استادیار گروه محیط‌زیست، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران

3 دانشیار گروه محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.22034/iuvs.2021.529996.1158
چکیده

ارزیابی چرخه‌حیات راهکاری شناخته شده و دقیق برای مقایسه اثرات زیست‌محیطی فعالیت‌های مختلف شامل مدیریت نظام‌های کشاورزی است. این مطالعه در طی سال‌های زراعی 1396-1390 مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور تجزیه و تحلیل اثرات‌ زیست‌محیطی، روش ایزو 14040 در چهار گام و شش گروه تأثیر به ازای یک واحد کارکردی معادل تولید یک تن کاهو (Lactuca sativa)، کلم (Brassica oleracea) و  فلفل ‌دلمه‌ای (Capsicum annuum) مورد بررسی قرار گرفت. به همین منظور، بیشترین سهم شاخص زیست‌محیطی و تخلیه منابع به‌ترتیب مربوط به محصولات کاهو و فلفل ‌دلمه‌ای با مقادیر 172/0 و 578/0 برآورد شد. گروه‌های تأثیر اسیدیته در کاهو و تخلیه منابع فسفات در  فلفل ‌دلمه‌ای به‌ترتیب با مقادیر 001/0 و 424/0 بیشترین پتانسیل آسیب به محیط‌زیست داشتند. از بین هر سه محصول مورد مطالعه کاهو بیشترین مقدار را در شاخص زیست‌محیطی با مقدار1720/0 به خود اختصاص داده که نشان‌دهنده بیشترین تأثیر در محیط‌زیست می‌باشد در صورتی‌که از نظر شاخص تخلیه منابع فلفل دلمه‌ای با مقدار5786/0 بیشترین اثر را دارد.گروه‌های تأثیر تخلیه منابع، چالشی برای آیندگان محسوب می‌شوند، در حالی‌که اثرات زیست‌محیطی گروه‌های تأثیر شاخص زیست‌ محیطی، در مدت زمان نسبتاً کوتاه‌تری قابل مشاهده‌اند. افزایش بیش از حد کودهای نیتروژنه در مزارع تولید صیفی‌جات باعث انتشار آلاینده‌ها به محیط و پتانسیل اسیدی‌شدن را افزایش می‌دهد. بنابراین با بهره‌گیری از اصول کم‌نهاده و اکولوژیک از جمله مصرف انواع کود آلی، بقایای گیاهی و واردکننده گیاهان تثبیت‌کننده نیتروژن به‌عنوان راهکاری برای کاهش عواقب محیط‌زیستی تولید صیفی‌جات در شهرستان دزفول می‌تواند مد نظر قرار گیرد.