بررسی اثرات کشندگی حشره‌کش اسپیروتترامات، روغن سیتووت و مخلوط آن‌ها علیه آفت سفید بالک (Bemisia tabaci) روی گوجه‌فرنگی در شرایط گلخانه

نویسندگان

1 استادیار بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران

doi
10.22034/iuvs.2021.535823.1176
چکیده

گوجه‌فرنگی نقش مهمی در اقتصاد گلخانه‌داران دارد. سفیدبالک (Bemisia tabaci Gennadius.) یکی از مهمترین آفات محصولات گلخانه‌ای کشور است که از آفات کلیدی گوجه‌فرنگی نیز به‌شمار می‌رود. یکی از متداول‌ترین روش‌های کنترل این آفت، استفاده از آفت‌کش‌ها می‌باشد ولی عوامل زیستی مختلف مانند دامنه وسیع میزبانی، چند نسلی بودن، نرخ بالای تولیدمثل، توانایی انتقال ویروس‌های گیاهی و گسترش مقاومت به حشره‌کش‌ها باعث مشکلاتی در مدیریت این آفت شده است. بنابراین استفاده از حشره‌کش‌های جدید جهت کنترل این آفت ضروری به‌نظر می‌رسد. در این پژوهش حساسیت مراحل مختلف زیستى سفیدبالک جالیز Bemisia tabaci نسبت به اسپیروتترامات، روغن سیتووت و مخلوط آن‌ها مورد ارزیابی قرار گرفت. از روغن سیتووت و اسپیروتترامات در پنج غلظت و شاهد استفاده شد. مقدار LC50 حشره‌کش اسپیروتترامات براى حشره‌ی بالغ، تخم، مراحل نابالغ به‌ترتیب 53/5، 10/60 و46/1 پى‏پى‏ام تعیین گردید. LC50 روغن سیتووت براى حشره‌ی بالغ، تخم، مراحل نابالغ به‌ترتیب 1743، 62/977 و 36/728 پى‏پى‏ام برآورد شد. اسپیروتترامات و روغن سیتووت اثر بیشتری روی مراحل نابالغ نسبت به سایر مراحل داشتند. به‌منظور ارزیابى نقش سینرژیستى روغن سیتووت LC25 اسپیروتترامات در هر مرحله زیستى باLC25 روغن سیتووت مخلوط گردید که در نتیجه میزان تلفات در حشره‏ بالغ، تخم و مراحل نابالغ به‌ترتیب 77/54، 55/61 و 65/68 درصد به‌دست آمد و مشخص گردید روغن سیتووت اثر اسپیروتترامات را تشدید مى‏کند. با توجه به قیمت کمتر روغن سیتووت نسبت به اسپیروتترامات، تأثیر افزایشی آن بر حشره‌کش و همچنین سازگاری بیشتر این روغن با محیط زیست، استفاده از مخلوط آن‌ها برای کنترل این آفت قابل‌توصیه می‌باشد.