گزینش اولیه ژنوتیپ‌های دیرگل به (.Cydonia oblonga Mill) برای مناطق مرتفع با استفاده از خصوصیات رشدی و باردهی

نویسندگان

1 دانشیار، پژوهشکده میوه‌های معتدله وسردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.

doi
10.22092/spj.2025.371205.1451
چکیده

این پژوهش به منظور گزینش اولیه 13 ژنوتیپ دیرگل انتخابی از کلکسیون ملی درخت به و ارزیابی خصوصیات رویشی و باردهی این ژنوتیپ­ها در ایستگاه تحقیقات باغبانی سمیرم استان اصفهان، به عنوان منطقه مرتفع برای کشت این درخت، انجام شد. در این پژوهش ژنوتیپ­های AS1، ASM1، ASM2، ASM3، ASP1، ASP2 (ژنوتیپ­های گیلان)، گیوی کوثر، سیبی کوثر، اردبیل 1، اردبیل 2، اردبیل 3، اردبیل 4 و اردبیل 6 (ژنوتیپ­های اردبیل) مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفتند.آزمایش در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با شش تکرار در سال­های 1402 و 1403 اجرا شد.  ژنوتیپ­های اردبیل 3 و اردبیل 4، بیشترین رشد رویشی را نشان دادند. نتایج نشان داد که بیشترین قطر پایه  (103/96میلی­متر) و قطر رقم (100/5میلی­متر) متعلق به ژنوتیپ اردبیل 3 و پس از آن بیشترین قطر محل پیوند  (101/006میلی­متر) و ارتفاع درخت (260 سانتی­متر) مربوط به ژنوتیپ اردبیل 4 بود. در حالیکه کمترین عملکرد میوه در درخت و کارایی عملکرد میوه مربوط به این دو ژنوتیپ بود. بیشترین و کمترین وزن میوه به ترتیب برای ژنوتیپ­های اردبیل 1 (326/22گرم) و ASM2 (93/78گرم) ثبت شد. عملکرد میوه بیشتر در ژنوتیپ­های گیلان دیده شد، به طوری که ژنوتیپ ASM3 بیشترین تعداد میوه در درخت (116/33میوه) و ژنوتیپ ASP2 بیشترین عملکرد میوه (16/63کیلوگرم در درخت) و کارایی عملکرد میوه (0/603کیلوگرم بر سانتی­متر مربع) را داشتند. بیشترین TSS در ژنوتیپ اردبیل 2 اندازه گیری شد. این ژنوتیپ به همراه ژنوتیپ اردبیل 3، سفت­ترین بافت میوه را داشتند. ژنوتیپ­های گیلان در منطقه مرتفع سمیرم عملکرد مطلوب­تری نسبت به ژنوتیپ­های اردبیل داشتند. ژنوتیپ­های ASP2 و سپس ASM1 از نظر عملکرد میوه و ویژگی های کیفیت میوه از سایر ژنوتیپ­ها بر­تر بودند.