گزینش اولیه ژنوتیپهای دیرگل به (.Cydonia oblonga Mill) برای مناطق مرتفع با استفاده از خصوصیات رشدی و باردهی
نویسندگان
1 دانشیار، پژوهشکده میوههای معتدله وسردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
2 دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.
doi
10.22092/spj.2025.371205.1451چکیده
این پژوهش به منظور گزینش اولیه 13 ژنوتیپ دیرگل انتخابی از کلکسیون ملی درخت به و ارزیابی خصوصیات رویشی و باردهی این ژنوتیپها در ایستگاه تحقیقات باغبانی سمیرم استان اصفهان، به عنوان منطقه مرتفع برای کشت این درخت، انجام شد. در این پژوهش ژنوتیپهای AS1، ASM1، ASM2، ASM3، ASP1، ASP2 (ژنوتیپهای گیلان)، گیوی کوثر، سیبی کوثر، اردبیل 1، اردبیل 2، اردبیل 3، اردبیل 4 و اردبیل 6 (ژنوتیپهای اردبیل) مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفتند.آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با شش تکرار در سالهای 1402 و 1403 اجرا شد. ژنوتیپهای اردبیل 3 و اردبیل 4، بیشترین رشد رویشی را نشان دادند. نتایج نشان داد که بیشترین قطر پایه (103/96میلیمتر) و قطر رقم (100/5میلیمتر) متعلق به ژنوتیپ اردبیل 3 و پس از آن بیشترین قطر محل پیوند (101/006میلیمتر) و ارتفاع درخت (260 سانتیمتر) مربوط به ژنوتیپ اردبیل 4 بود. در حالیکه کمترین عملکرد میوه در درخت و کارایی عملکرد میوه مربوط به این دو ژنوتیپ بود. بیشترین و کمترین وزن میوه به ترتیب برای ژنوتیپهای اردبیل 1 (326/22گرم) و ASM2 (93/78گرم) ثبت شد. عملکرد میوه بیشتر در ژنوتیپهای گیلان دیده شد، به طوری که ژنوتیپ ASM3 بیشترین تعداد میوه در درخت (116/33میوه) و ژنوتیپ ASP2 بیشترین عملکرد میوه (16/63کیلوگرم در درخت) و کارایی عملکرد میوه (0/603کیلوگرم بر سانتیمتر مربع) را داشتند. بیشترین TSS در ژنوتیپ اردبیل 2 اندازه گیری شد. این ژنوتیپ به همراه ژنوتیپ اردبیل 3، سفتترین بافت میوه را داشتند. ژنوتیپهای گیلان در منطقه مرتفع سمیرم عملکرد مطلوبتری نسبت به ژنوتیپهای اردبیل داشتند. ژنوتیپهای ASP2 و سپس ASM1 از نظر عملکرد میوه و ویژگی های کیفیت میوه از سایر ژنوتیپها برتر بودند.