فعالیت‌های حزب توده در مدارس خراسان (1321-1335ش)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد تاریخ دانشگاه اصفهان

3 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد

4 استاد گروه تاریخ دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22034/ganj.2019.2340
چکیده

هدف: بررسی نحوۀ تبلیغات، جذب نیرو، عملکرد و نتایج تحرکات کمیتۀ ایالتی حزب تودۀ خراسان در مدارس این استان. روش/رویکرد پژوهش: داده‌ها از اسناد و مدارک آرشیوی، و منابع کتابخانه‌ای گردآوری شده‌است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: حزب توده به‌دلیل شرایط خاص خراسان، ازجمله فضای مذهبی و نبودِ جنبش کارگری، نمی‌توانست به‌راحتی در عموم مردم نفوذ کند؛ به‌همین‌دلیل توجه خود را به دانش‌آموزان، معلمان و سیستم مدیریتیِ مدارس متمرکز کرد. فعالیت‌های حزب در سیستم آموزشیِ خراسان به سه دورۀ 1321 تا 1327، 1330 تا کودتای 28مرداد1332 و 28مرداد1332 تا 1335 تقسیم می‌شود. بدبینیِ عامۀ مردم به فعالیت‌های حزب و نظارت و مقابلۀ سازمان‌های دولتی، محدودیت‌های جدی برای فعالیت اعضای حزب ایجاد می‌کرد. بسیاری از اعضا خود را کنار کشیدند و معدودی افراد سرسخت با انفصال‌ازخدمت و اخراج از مدرسه مجازات شدند. بعداز استقرار قوی دستگاه‌های امنیتی و تشکیل ساواک، تا سال 1335 حضور توده در مدارس خراسان محو شد.