تبیین ژئوپلیتیکی بحران‌های مذهبی در جنوب غرب آسیا(مطالعه موردی عراق 2016-2003)

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری جغرافیای سیاسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران‌، ایران.

2 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

doi
چکیده

عوامل شکل دهنده به کم و کیف معادلات سیاسی و امنیتی عراق امروزه به ترتیب اولویت در سطوح سه‌گانه‌ی داخلی­، منطقه­ای و منطقه‌ای قابل بررسی است. با توجه به این که اولین و مهم‌ترین سطح شکل دهنده به حیات سیاسی و اجتماعی هر کشوری سطح داخلی است و اگر بپذیریم که مؤلفه‌های داخلی سبب آغاز بحران و تداوم آن است، باید گفت مؤلفه‌های منطقه‌ای و فرامنطقه­ای، دارای نقش تشدید کننده و تسریع کننده­ی بحران و تداوم آن هستند. بر این مبنا، هدف این پژوهش تبیین ژئوپلیتیکی بحران‌های مذهبی در جنوب غرب آسیا (مطالعه موردی عراق­) بود که برای این منظور و آزمون فرضیه­های پژوهش، از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی با استفاده از تحقیقات میدانی و استانی و مصاحبه و پرسشنامه با اساتید و کارشناسان ارشد ژئوپلیتیکی و متخصص در حوزه پژوهش استفاده گردید و برای تجزیه و تحلیل داده‌های به دست آمده پژوهش از آمار توصیفی و برای نشان دادن اطلاعات به صورت جداول فراوانی و درصد و نمودارها و آزمون T تک نمونه­ای برای رد یا تائید فرضیه­های پژوهشی استفاده شد. نتایج تحلیل داده­ها نشان داد که­ ژئوپلیتیک بحران‌های مذهبی در قدرت‌یابی گروه­های سیاسی و مذهبی در عراق مؤثر است. همچنین خلأ قدرت ایالات متحده امریکا در عراق منجر به بحران‌های ژئوپلیتیکی توسط قدرت­های منطقه­ای در آن کشور شده است. علاوه بر این بحران‌های مذهبی در عراق منجر به متزلزل شدن قدرت سیاسی در سطح ملی و منطقه­ای شده است. همچنین بحران‌های مذهبی از بعد ژئوپلیتیکی منجر به شکل‌گیری ناامنی گسترده در سطح ملی و فراملی شده و نیز بحران‌های ژئوپلیتیکی از بعد مذهبی هویت ملی در عراق را دچار تزلزل نموده است.