فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی اثر ملاتونین بر صفات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه استویا تحت شرایط تنش شوری، آزمایشی گلدانی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1398 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تنش شوری در سه سطح (صفر، 50 و 100 میلی‌مولار کلرید سدیم) و محلول‌پاشی ملاتونین در سه سطح (صفر، 75، 150 میکرومولار) بودند. نتایج نشان داد که با افزایش میزان تنش شوری صفات رویشی گیاه از قبیل طول ساقه، وزن خشک بوته و وزن خشک ساقه کاهش معنی‌داری نشان دادند. محلول‌پاشی ملاتونین تحت شرایط تنش شدید شوری، سبب بهبود این صفات نسبت به عدم محلول‌پاشی گردید. بیشترین میزان کلروفیل a، کلروفیل کل و کاروتنوئید به‌ترتیب به‌میزان 64/6 و 46/7 و 24/6 میلی‌گرم در گرم وزن تر برگ در گیاهان تحت شرایط عدم تنش شوری و محلول‌پاشی 150 میکرومولار ملاتونین به‌دست آمد. همچنین بیشترین مقدار رطوبت نسبی در شرایط عدم تنش شوری و کاربرد 150 میکرومولار ملاتونین حاصل شد. بیشترین میزان فعالیت آنتی‌اکسیدانی (80/2 درصد)، پراکسیداز (419/0 واحد در میلی‌گرم پروتئین در دقیقه)، پرولین (49/0 میکرومول در گرم وزن خشک) و کربوهیدرات کل (65/92 میلی‌گرم درگرم وزن تر) تحت تنش شوری 100 میلی‌مولار و کاربرد 150 میکرومولار ملاتونین به‌دست آمد. در حالی‌که بیشترین میزان فعالیت آنزیم کاتالاز (57/9 واحد در میلی‌گرم پروتئین در دقیقه) در شوری 100 میلی‌مولار و 75 میکرومولار ملاتونین مشاهده گردید. بالاترین میزان نشت الکترولیت برگ نیز در شوری 100 میلی‌مولار و عدم کاربرد ملاتونین مشاهده شد. به‌نظر می‌رسد که مصرف ملاتونین در شرایط تنش شوری می‌تواند باعث افزایش رشد گیاه و بهبود خصوصیات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه استویا شود.