بررسی میزان و نوع استفاده دانش‌آموزان متوسطه از فضای مجازی: مورد مطالعه استان همدان

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

2 کارشناس ارشد جامعه شناسی از دانشگاه تهران، ایلام، ایران

3 کارشناس ارشد روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان، ایران

4 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

5 کارشناس ارشد تحقیقات آموزشی و رئیس گروه تحقیق و پژوهش آموزش و پرورش استان همدان

doi
10.22054/jti.2023.59993.1328
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان و نوع استفاده دانشآموزان متوسطه از فضای مجازی انجام گرفت. روش پژوهش حاضر، توصیفی- پیمایشی و از نظر هدف نیز پژوهشی کاربردی بود. جامعه آماری کلیۀ دانش‌آموزان متوسطه استان همدان در سال تحصیلی 99-1398 بودند که تعداد 500 نفر به عنوان حجم نمونه و با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند‌مرحله‌ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامۀ محقق‌ ساخته بود که اعتبار آن با دیدگاه اساتید و پایایی با آزمون آلفای کرونباخ(92/0) حاصل شد. برای تحلیل داده‌ها از آماره‌های توصیفی(فراوانی، درصد و میانگین) و استنباطی(T مستقل و کای دو) با کمک نرم افزار Spss24 استفاده شد. یافته‌ها نشان داد 5/84 دانش‌آموزان بین 2 تا 5 ساعت، 13/0 کمتر از 1 ساعت و 5/2 بیشتر از 5 ساعت در روز با اینترنت سر و کار دارند. نتایج نشان داد میزان استفاده دانش‌آموزان از فضای مجازی کمتر از حد متوسط(3) است و بیش‌ترین نوع استفاده به ترتیب مربوط به «انجام تکالیف درسی»، «کسب اطلاعات عمومی»، «ارتباط با همکلاسی» و «گوش دادن به موسقی و آهنگ» بود. در مورد شبکه‌های اجتماعی تلگرام، واتساپ و شاد میزان استفاده دخترها از پسرها بیشتر و در مورد فیس بوک و اینستاگرام استفاده پسران از دختران بیشتر بود(05/0>P). همچنین در رابطه با نوع استفاده از فضای مجازی، نتایج آزمون کای‌دو نشان داد دختران بیشتر از پسران برای انجام تکالیف درسی از فضای مجازی استفاده می‌کنند. می‌توان نتیجه گرفت میزان استفاده دانش‌آموزان از فضای مجازی زیاد نیست و موارد استفاده بیش‌تر مربوط به امورات درسی و تعاملات اجتماعی با همکلاسی‌ها و دوستان است.