فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف تولید لاین های جدید گندم دوروم و نان آبی با استفاده از بهنژادی سریع، روش انتخاب تک بذر (SSD)، در بخش تحقیقات غلات موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در سال های زراعی 1400-03انجام شد. براساس اهداف برنامه بهنژادی گندم نان و دوروم، تعداد 25 برنامه دورگ گیری بین ارقام گندم دوروم و چهار برنامه دورگ­گیری بین ارقام گندم نان در سال زراعی 01-1400 انجام و در سال بعد در شرایط مزرعه نسل های F1 و F2 ارزیابی و تولید شد. پس از حذف نتاج شش دورگ­گیری گندم دوروم، بذور تعداد 23 جمعیت F2 در شرایط کنترل شده گلخانه و با استفاده از روش انتخاب تک بذر (SSD) برای تولید لاین های خالص کشت شدند. شرایط گلخانه شامل 22 ساعت روشنایی و دو ساعت تاریکی به ترتیب با دمای دما در دوره تاریکی 18-17 درجه سانتی گراد و در دوره روشنایی 25-23 درجه سانتی گراد و رطویت 70-60 درصد بود. مدت زمان تولید بذر در هر نسل حدود 80-70 روز طول کشید. در نسل­های  F2، F3 و F4 از هر سنبله یک بذر برداشت و برای تولید نسل بعد کشت شد. در نسل F5 کلیه بذور هر سنبله بطور جداگانه در یک پاکت برداشت و به عنوان لاین های خالص نسل F6 وارد مراحل بعدی برنامه بهنژادی گندم آبی کشور گردید. در پایان دوره این پژوهش، از 23 دورگ گیری، 1456 لاین نسل F6 تولید و در سال زراعی بعد در شرایط مزرعه برای ازدیاد بذر و انتخاب لاین های خالص دارای صفات مطلوب زراعی کشت می شوند. اگر این فرایند به روش های بهنژادی متداول انجام می شد، هفت سال طول می کشید، بنابراین، با این روش چهار سال در زمان مورد نیاز برای تهیه لاین خالص جدید صرفه جویی می شود. هزینه های تولید لاین های خالص گندم نیز به طور قابل توجهی کاهش می یابد.