تحلیل غایت افعال انسانی از منظر علامه طباطبائی
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22054/tat.2016.7953چکیده
علامه طباطبائی را باید جزء فلاسفهای دانست که بعد از ملامحسن فیض کاشانی تلاش نموده با رویکردی تازه به مسئلة علت غایی بنگرد. عموم فلاسفة اسلامی کوشیدهاند به اشکالات وارد بر علت غایی پاسخ دهند، اما علامه طباطبائی میکوشد با اثبات کلیت علت غایی از طریق اصل تکامل عمومی، به دو اشکال معروف، یعنی اتفاقانگاری و عبثانگاری پاسخ دهد. به نظر ایشان، وجود غایت در همة افعال انسانی به عنوان جزئی از سه دسته افعال طبیعی، الهی و انسانی، بدیهی و کلی است، لیکن غایت بر حسب نوع مبداء فعل تفاوت دارد. تفاوت غایتها به نظر علامه طباطبائی، به تفاوت علم اجمالی و تفصیلی برمیگردد و غایت مرتبهای از مراتب وجودی انسان است که با سیر از وجود ذهنی به وجود عینی باعث استکمال فرد خواهد شد.