فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

لوبیا به‌خاطر داشتن آنتی‌اکسیدان‌ها در پوشش بذر، در تغذیه و سلامت جامعه نقش زیادی دارد. اخیراً ژن‌های خانواده MYB به‌‌عنوان ژن‌های کنترل‌کننده رنگ پوشش دانه ارتباط قوی با مقدار آنتوسیانین دارند. تنوع فیزیولوژیکی و مولکولی ژن‌های دخیل در پوشش رنگ بذر 12 رقم لوبیا در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در گلخانه تحقیقاتی علوم باغبانی و آزمایشگاه بیوتکنولوژی دانشگاه ایلام در سال 1397 مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین ژنوتیپ‌های مختلف لوبیا از نظر میزان آنتوسیانین اختلاف معنی‌داری وجود دارد. به‌طوری‌که بیشترین مقدار آنتوسیانین در لوبیا سیاه مشاهده شد. آنالیز مولکولی ژن‌های MYB و AF نشان داد که این دو ژن در بعضی نمونه‌ها تکثیر شدند که ژن MYB در لوبیا‌ی چشم‌بلبلی معمولی 1، 2، نمونه موتانت و لوبیای عروس تکثیر شد، در حالی‌که ژن AF تنها در نمونه‌های لوبیا چشم‌بلبلی 1، 2 و نمونه موتانت تکثیر شد. آنالیزهای بیوانفورماتیکی نشان داد که توالی‌های حاصل از این دو ژن تشابه بسیار بالایی را با نمونه‌های موجود در NCBI نشان می‌دهند، به‌طوری‌که در ژن AF دو آلل جدید در مقایسه با توالی‌های معرفی شده برای کنترل پوشش رنگ بذر در لوبیا شناسایی شد. همچنین نمودار فیلوژنتیکی نمونه‌ها با استفاده از روش UPGMA نشان داد که می‌توان نمونه‌ها را بر اساس رنگ پوشش بذر از هم تفکیک نمود. نتایج کلی نشان داد که لوبیای چشم‌بلبلی موتانت به‌دلیل داشتن ژن‌های MYB، AF و همچنین مقدار بالای آنتوسیانین و عملکرد بالا در مقایسه با سایر لوبیا‌های چشم‌بلبلی می‌تواند گزینه مناسبی جهت مطالعات بیشتر و معرفی به کشاورزان در آینده باشد.