تأثیر بازارچه‌های مرزی در توسعه و رفاه مناطق مرزنشین (نمونه موردی: بازارچه مرزی شوشمی نوسود)

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.

3 دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی آمایش سرزمین، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
Doi:org/10.22067/pg.v5i2.86790
چکیده

مناطق مرزی از جمله فضاهای جغرافیایی هستند که با وجود ظرفیت­های بالایی که دارا می­باشند گاهاً متناسب با شرایط خاصی که دارند این ظرفیت­ها نادیده گرفته شده­اند. این مناطق به دلایل دوری از مرکز، انزوای جغرافیایی، و ... تفاوت‌های فاحشی ازنظر برخورداری از رفاه و توسعه با مراکز مرکزی دارند و ایجاد و فعالیت بازارچة مرزی می‌تواند باعث تعدیل رابطة یک‌سویه مرکز - پیرامون و بهبود رفاه منطقه­ای گردد. این پژوهش به بررسی تأثیر بازارچة مرزی شوشمی بر توسعه و رفاه شهر نوسود در استان کرمانشاه با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی پرداخته است. جامعه آماری این تحقیق مشتمل بر کلیه پیله‌وران، بازرگان و سایر متصدیان و همچنین شهروندان نوسود بوده است حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 320 نفر انتخاب گردید و پرسش‌نامه بین آن‌ها توزیع شد. جهت تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از نرم‌افزار  SPSS(کرونباخ، رگرسیون، همبستگی) و LISREL استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که به صورت کلی احداث بازارچه در ارتقای سطح رفاه شهر نوسود موثر بوده است، هر چند ککه در چند سال گذشته این سطح رفاه با افت مواجه بوده است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از رگرسیون خطی، متغیر اقتصادی بیشترین ارتباط را با توسعه و رفاه مرزنشینان داشته، بر اساس برآورد ضرایب استانداردشده مدل ساختاری بر اساس تحلیل عاملی تأییدی تحقیق و سطح معنی­داری (α =0.076) به‌دست‌آمده و بعد کالبدی بیشترین اثرگذاری را در میان ابعاد دیگر داشته است؛ و نیز نتایج آزمون همبستگی نشان داد که مؤلفه اجتماعی بیشترین میزان همبستگی را با مؤلفه‌های تحقیق داشت است.