فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی تأثیر پیش‌تیمار بذر و محلول­پاشی بوته­ها با سالیسیلیک اسید و براسینواستروئید بر رشد و تجمع کادمیوم در اسفناج تحت شرایط تنش کادمیوم، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال 1399 اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل سالیسیلیک اسید (صفر، 5/0 و 75/0 میلی‌مولار)، براسینواستروئید (صفر، 5/0 و 75/0 میکرو مولار) و تنش کادمیوم (صفر، 300 و 600 میکرو مولار) بودند. نتایج نشان داد تنش کادمیوم موجب افزایش میزان مالون دی‌آلدهید، پراکسید هیدروژن و نشت یونی و کاهش زیست‌توده گیاه گردید. فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان، میزان کربوهیدرات‌ها و پرولین تحت تنش 600 میکرو مولار کادمیوم افزایش یافت. کاربرد براسینواستروئید و سالیسیلیک اسید، در شرایط تنش 600 میکرو مولار کادمیوم، باعث کاهش غلظت مالون دی‌آلدهید، پراکسید هیدروژن، نشت یونی و افزایش فعالیت آنزیم­های آنتی‌اکسیدان مانند پراکسیداز، سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز شد و تأثیر کاربرد توأم این دو ماده بیشتر از کاربرد جداگانه هر کدام از آن‌ها بود. تحت تنش کادمیوم، کاربرد 5/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید، 75/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید، 50/0 میکرو  مولار براسینواستروئید، 75/0 میکرو  مولار براسینواستروئید، 5/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید+ 50/0 میکرو  مولار براسینواستروئید، 5/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید+ 75/0 میکرو  مولار براسینواستروئید، 75/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید+ 50/0 میکرو  مولار براسینواستروئید و 75/0 میلی‌مولار سالیسیلیک اسید+ 75/0 میکرو  مولار براسینواستروئید، به‌ترتیب موجب کاهش 68/12، 68/13، 93/13، 13/22، 37/25، 09/30، 34/30 و 02/45 درصدی میزان کادمیوم در برگ گردید. همچنین اعمال این تیمارها به‌ترتیب موجب کاهش 53/6، 13/10، 76/11، 30/18، 30/26، 67/32، 34/33 و 81/42 درصدی کادمیوم در ریشه اسفناج شد. پیش‌تیمار بذر و محلول‌پاشی براسینواستروئید و سالیسیلیک اسید، تحمل گیاه را در برابر تنش کادمیوم، از طریق افزایش فعالیت سیستم آنتی‌اکسیدان و تجمع اسمولیت‌ها و بهبود پایداری غشا افزایش داد. نتایج این پژوهش نمانگر آن است که کاربرد کاربرد توأم براسینواستروئید و سالیسیلیک اسید نسبت به کاربرد جداگانه کیفیت اسفناج را بهبود بخشید و تأثیر آن‌ها بیشتر از کاربرد هر کدام به‌تنهایی بود.