فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باقلا (.Vicia faba L) یکی از حبوبات چند منظوره با دامنه سازگاری وسیع، ارزش غذایی بالا و با داشتن قابلیت تثبیت بیولوژیک نیتروژن در تناوب زراعی به پایداری تولید و نظام‌های زراعی کمک می‌کند. یکی از مهمترین صفات تعیین کننده کیفیت در ارقام باقلا محتوای تانن دانه می‌باشد. به منظور مطالعه اثر متقابل ژنوتیپ × محیط و انتخاب ژنوتیپ‌های برتر باقلا بر اساس عملکرد دانه و  پایداری آن و رابطه صفات زراعی مطلوب با عملکرد دانه، 12 ژنوتیپ کم­تانن باقلا درقالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در چهار ایستگاه تحقیقاتی، گرگان، دزفول، بروجرد و ایرانشهر، در دو سال زراعی (01-1400 و 02-1401) ارزیابی شدند. تجزیه واریانس مرکب داده‌ها نشان داد که اثر ساده، برهمکنش دوگانه و سه گانه ژنوتیپ × سال × مکان بر عملکرد دانه باقلا در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. بر اساس روش GGE-Biplot، دو مولفه اول در مجموع 60/9درصد (مولفه اول 34/5درصد و مولفه دوم 26/4درصد) از تغییرات برهمکنش ژنوتیپ × محیط عملکرد دانه را توجیه کردند. بر اساس نمودار چند ضلعی، در گرگان و بروجرد، ژنوتیپ‌های G6 Leofrontu×WRB 1-5)) و G4 (Icarus×WRB 1-5) و در ایرانشهر ژنوتیپ G11 (FLIP03-34FB×WRB 1-5) و در دزفولژنوتیپ هایG3  (12TER-099-S2008, 034-3) وG10  (ILB 1270 × WRB 1-4) سازگار بودند. محیط‌ آزمایشی دزفول از قدرت تمایز خوبی برخوردار بود و به‌عنوان مکان مناسب جهت گزینش ژنوتیپ‌های برتر شناخته شد. تجزیه و تحلیل گرافیکی ژنوتیپ × صفت رابطه مثبت بین عملکرد دانه با ارتفاع گیاه، تعداد غلاف در گیاه، تعداد دانه در غلاف، وزن صد دانه و طول غلاف را نشان داد. از این‌رو، این صفات را می‌توان به­عنوان معیار گزینش در فرآیند انتخاب با هدف اصلاح ژنوتیپ‌های باقلا با عملکرد دانه بالا در نظر گرفت. ژنوتیپ‌هایG3  (12TER-099-S2008, 034-3)، (Icarus×WRB 1-5) G4،G6  Leofrontu×WRB 1-5)) و G10 (ILB 1270 × WRB 1-4) با دارا بودن عملکرد دانه بالاتر و پایداری آن برای بررسی‌های بیشتر و آزادسازی رقم جدید برای مناطق هدف انتخاب شدند.