توزیع مکانی ماده آلی در خاکهای سطحی در سه اقلیم استان اصفهان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه صنعتی اصفهان
2 استاد دانشگاه صنعتی اصفهان
doi
10.22092/ijsr.2015.101390چکیده
کربن آلی خاک و ویژگیهای مرتبط با آن مهمترین شاخصهای شناخته شده کیفیت خاک هستند. علیرغم اهمیت کربن آلی خاک، تاکنون مطالعه جامعی در زمینه بررسی تغییرات کربن آلی در خاکهای استان اصفهان انجام نشده است لذا این مطالعه با هدف بررسی مهمترین عوامل مؤثر بر مقدار کربن آلی خاکهای استان اصفهان انجام شد. تعداد 248 نمونه خاک سطحی از کل استان اصفهان جمعآوری شد. ویژگیهای خاک با روشهای استاندارد آزمایشگاهی اندازهگیری شد. داده های درازمدت دما و بارش 21 ایستگاه سینوپتیک استان تهیه و رابطه رگرسیونی بین هر یک از ویژگی های اقلیمی با ارتفاع در ایستگاههای سینوپتیک استان برقرار شد. از این روابط معنیدار برای تخمین مقادیر بارش و دما در نقاط نمونهبرداری استفاده گردید. به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات خاک و تعیین مؤثرترین آنها از روش تحلیل مؤلفههای اصلی استفاده شد. پیشبینی مقدار کربن آلی خاک با استفاده از معادلات رگرسیون خطی چندمتغیره انجام شد. نتایج مطالعه تحلیل مؤلفههای اصلی در خاکهای استان نشان داد که خاکهای استان تحت تأثیر 4 دسته عوامل قرار دارند که بهترتیب تحت عنوان اقلیم و بافت خاک، شوری خاک، درصد گچ و آهک معرفی میشوند. مدلسازی رگرسیون چندمتغیره نیز نشان داد که اقلیم و بافت خاک نقش مؤثری در پیشبینی مقدار کربن آلی خاک دارند. اختلاف معنیدار آماری بین مناطق اقلیمی متفاوت در استان از نظر مقدار کربن آلی خاک مشاهده شد. در مجموع با توجه به تفاوت اقلیمی چشمگیر در استان و کمبود کربن آلی در خاکهای استان انتظار میرود با برنامهریزیهای دراز مدت و اقدامات مدیریتی لازم از کاهش ذخایر کربن خاک و به تبع آن تخریب خاک به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک جلوگیری به عمل آید.