بررسی تطبیقی پاسخهای علاّمه طباطبائی، فخر رازی و زمخشری به شبهات انکار معاد جسمانی
نویسندگان
1 دانشگاه علامه طباطبایی
2 دانشگاه علامه طباطبایی
doi
چکیده
مسئلة معاد جسمانی از موضوعات پردامنهای است که از سوی فلاسفه و حکمای بسیار و از جانب فِرَق مختلف کلامی مطرح شده است. اگرچه پرسش اصلی این مسئله، روحانی یا جسمانی و یا روحانیـ جسمانی بودن معاد است، امّا در این جستار، در پی تبیین شبهات موجود در این زمینه و پاسخگویی به آنها از سوی سه مفسّر با سه مشرب کلامی شیعه، اشاعره و معتزله، یعنی علاّمه طباطبائی، فخر رازی و زمخشری هستیم. لذا این پژوهش میخواهد تفاوت این سه مذهب را با رویکردی تفسیری در باب معاد جسمانی، در عین پاسخ به شبهات نشان دهد، گرچه برخی پاسخهای مطرح شده از سوی فخر رازی و نیز زمخشری، برآمده از چند دیدگاه کلامی است، لیکن از جانب علاّمه طباطبائی، ما از ابتدا تا انتها با پاسخهایی معقول و برآمده از یک اصل روبهرو هستیم.