اثر سطوح مختلف نانوسلنیوم و سلنیوم بر جوانه‌زنی بذر و رشد دانه‌رست پیاز (Allium cepa L.)

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22034/iuvs.2021.521119.1136
چکیده

سلنیوم (Se) یک عنصر شبه‌فلز است که خصوصیات آنتی‌اکسیدانی آن برای انسان، حیوانات و گیاهان تأیید شده است. سلنیوم در برخی موجودات به‌عنوان عنصر ضروری محسوب می‌شود؛ اما غلظت‌های بالای آن منجر به ایجاد سمیت در گیاهان می‌گردد. بنابراین در تحقیق حاضر تأثیر سطوح و منابع مختلف سلنیوم بر جوانه‌‌زنی بذر و ویژگی‌های رشدی دانه‌رست پیاز در آزمایشگاه فیزیولوژی دانشکده‌ی علوم و مهندسی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی در سال 1398 مورد بررسی قرار گرفت. تیمارهای آزمایش شامل چهار غلظت سلنیت‌سدیم، سلنات‌سدیم و نانوسلنیوم (صفر؛ شاهد)، پنج، 10، 15 و 20 میلی‌گرم بر لیتر) بود. نتایج نشان داد سطوح و اشکال مختلف سلنیوم تأثیر معنی‌داری بر درصد جوانه‌زنی بذر و خصوصیات رشدی دانه‌رست پیاز داشتند. بیشترین درصد جوانه‌زنی (100 درصد) در تیمار 10 میلی‌گرم در لیتر نانوسلنیوم  حاصل شد، که تفاوت معنی‌داری با تیمار شاهد داشت. سلنیوم تأثیر مثبتی بر طول و وزن تازه‌ی ریشه‌چه‌ی پیاز نسبت به تیمار شاهد داشت، کمترین میزان طول ریشه‌چه (5 سانتی‌متر) در تیمار شاهد مشاهده شد. سطوح پایین سلنیوم تأثیر مثبتی بر میزان فعالیت آنزیم‌های سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و پراکسیداز داشتند. در نهایت کاربرد سطوح 10 و 15 میلی‌گرم بر لیتر نانوسلنیوم می‌تواند جوانه‌‌زنی بذر پیاز را در مقایسه با سلنیت و سلنات سدیم بهبود ببخشد.