کاربردپذیری استاندارد توصیف محتوایی آرشیوی آمریکا (دَکس) در توصیف اسناد الکترونیکی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات آرشیوی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

2 دانشیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

3 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.22034/ganj.2018.2300
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، تعیین میزان کاربردپذیری استاندارد توصیف محتوایی آرشیوی آمریکا (دکس)، در توصیف اسناد الکترونیکی است. امروزه گسترش منابع وبی و اتوماسیون‌های اداری موجب افزایش اسناد الکترونیکی شده‌است که این موضوع ضرورت تنظیم و توصیف جامع این استاندارد را درپی‌دارد. شناسایی و به‌کارگیری استاندارد مناسب برای توصیف اسناد الکترونیکی، مدیریت صحیح و دسترسی به این اسناد را در آینده فراهم می‌کند. روش/ رویکرد پژوهش: پژوهش حاضر به‌لحاظ هدف، کاربردی و به‌لحاظ روش از نوع پیمایشی توصیفی است. جامعۀ پژوهش حاضر، تمام اسناد الکترونیکی تولیدشده در نرم‌افزارهای مدیریت سیستم‌های اقتصادی، نرم‌افزارهای مدیریت سیستم‌های جغرافیایی، نرم‌افزارهای مدیریت سیستم‌های اداری، و نرم‌افزارهای مدیریت سیستم‌های ارتباطی و هم‌چنین محتوای منتشرشده در بستر وب، محتوای دیداری-شنیداری، محتوای نوشتاری، داده‌نمایی، و پایگاه‌های اطلاعاتی است. ابزار گردآوری داده‌ها سیاهۀ وارسی (براساس استاندارد دکس)است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتیجه‌گیری نشان داد که استاندارد دکس برای توصیف اسناد الکترونیکی تولیدشده در نرم‌افزارهایِ مدیریت سیستم اقتصادی 29/96 درصد، نرم‌افزارهایِ مدیریت سیستم اداری 73/93 درصد، نرم‌افزارهایِ مدیریت سیستم ارتباطی 65/71 درصد، محتوای منتشرشده در بستر وب 05/65 درصد، محتوای دیداری-شنیداری 69/79 درصد، محتوای نوشتاری 95/75 درصد، داده‌نمایی31/72 درصد، و پایگاه‌های اطلاعاتی 19/92 درصد، کاربردپذیر است. ازاین‌رو، استاندارد دکس برای توصیف اسناد الکترونیکی جامعۀ پژوهش، با میانگین 85/80 درصد کاربردپذیر است. نتیجۀ پژوهش نشان می‌دهد که استاندارد دکس برای توصیف اسناد الکترونیکی کاربردپذیر است.