اثر ویژگی‌های برگ ارقام مختلف گلابی بر ساختار و ثبات جمعیت پسیل گلابی [Cacopsylla pyricola (Foester)]

نویسندگان

1 استاد، پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج ایران.

2 دانشیار، پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22092/spj.2025.367396.1382
چکیده

پسیل گلابی [Cacopsylla pyricola (Foerster)] یکی از آفات مهم گلابی است. اولین گام در دستیابی به ارقام مقاوم، شناسایی عوامل مؤثر بر تغییر ساختار و پایداری جمعیت آفت بر روی میزبان است. این پژوهش در سال‌های 1399 تا 1402 انجام شد. در این بررسی، نُه رقم گلابی شامل بوهمه، شاه‌میوه، نطنزی، سبری، درگزی، لوئیزبون، هاروست کوئین، پوتوماک و کوشیا مورد مطالعه قرار گرفتند. جمعیت تخم، پوره و حشرات کامل پسیل گلابی در اوایل فرورین تا آبان نمونه­برداری شد. شاخص­های رنگ برگ شامل R (قرمز)، G (سبز) و B (آبـی و زرد )، سطح برگ، میزان کلروفیل و تراکم پرز برگ نیز مطالعه شدند. ارتباط بین صفات برگ با شاخص پایداری جمعیت از طریق همبستگی وتأثیرتغییرات فصلی صفات با تحلیل سری زمانی بررسی شدند. نتایج نشان داد که بالاترین و پایین­ترین ثبات جمعیتی در تخم حشره در ارقام شاه میوه و نطنزی به ترتیب معادل 470/4و 33/7تخم در مهر و اردیبهشت بود. بالاترین و پایین­ترین ثبات جمعیتی پوره به ترتیب در ارقام شاه­میوه و درگزی معادل 1399/2و 8/6عدد در شهریور و اردیبهشت بود. در حشره­کامل نیز بالاترین و پایین­ترین ثبات جمعیتی در ارقام شاه میوه و درگزی به ترتیب معادل 126/5و 3/3 حشره بود. بالاترین همبستگی تقاطعی شاخص­های رنگ شامل R، G وB در اردیبهشت و 0/92-0/91و در سطح برگ معادل 0/74و در خرداد ثبت شد. تراکم پرز در ابتدای فصل تا مرداد دارای آثار منفی و معنی­دار بر ثبات جمعیت بود. این صفات می‌توانند برای غربالگری ارقام گلابی برای مقاومت به پسیل گلابی استفاده شوند.