فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شته مومی [(Eriosoma lanigerum (Hausmman] یکی از آفات خسارت­زای باغات سیب است که می‌تواند تا ۳۰ درصد محصول را کاهش دهد و به طور مستقیم به کیفیت میوه نیز آسیب برساند. این پژوهش باهدف ارزیابی مقاومت ده پایه امید بخش سیب شامل پایه‌های تجاری و بومی، نسبت به شته مومی سیب در شرایط تغذیه اجباری در شرایط گلخانه با دمای ۵ ± 25 درجه سانتی‌گراد، رطوبت نسبی 10 ± 60 درصد و چرخه نوری ۱۴ ساعت روشنایی و ۱۰ ساعت تاریکی در سال­های 1401 و 1402 انجام شد. در این پژوهش، شاخص‌های سرعت تغییرات جمعیت، سطح تعادل جمعیت و احتمال استقرار شته بر روی پایه‌های امید بخش سیب در طول فصل رشد به‌دقت بررسی شدند. نتایج نشان دادند که پایه‌M9op(387) ، به دلیل داشتن سازکارهای آنتی‌زنوز (جلوگیری از استقرار شته) و آنتی‌بیوز (کاهش بقا و باروری شته)، توانستند جمعیت شته را تا ۶۰ درصد کاهش دهند. همچنین، احتمال استقرار شته در پایه‌های مقاوم حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کمتر از پایه‌های حساس‌تر مانند B9op(87) بود. ویژگی‌های فیزیکی نظیر تراکم کرک و ضخامت پوست شاخه نیز به‌عنوان عوامل مؤثر در مقاومت پایه‌ها شناسایی شد. نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از پایه‌های مقاوم می‌تواند به طور مؤثری در مدیریت تلفیقی این آفت سیب مورد استفاده قرار گیرد و راهکاری پایدار برای کنترل شته مومی فراهم کند. یافته‌های این پژوهش می تواند در برنامه‌های به نژادی و گزینش پایه‌های مقاوم سیب مناسب و سازگار با شرایط متنوع اقلیمی در ایران استفاده شوند.