ارزیابی عملکرد میوه و روغن ارقام زیتون در مناطق جنوبی و غربی ایران
نویسندگان
1 استادیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه ایران.
2 دانشیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.
3 استادیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران.
4 مربی، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.
5 دانشیار، پژوهشکده میوه های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22092/spj.2025.367624.1387چکیده
عملکرد پایین میوه و روغن مهمترین چالش تولید زیتون در مناطق جنوبی وغرب ایران است. این پژوهش با هدف شناسایی و انتخاب ارقام سازگار و پرمحصول زیتون، در استانهای فارس (کازرون) خوزستان (باغملک) و کرمانشاه (ریجاب) انجام شد. بدین منظور در هر استان در سال 1392 باغ سازگاری در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با ده رقم، سه تکرار و چهار درخت از هر رقم احداث و ارزیابی صفات رویشی و زایشی در سالهای 1401 و 1402 انجام شد. رقمها شامل آمیگدالولیا، آوان، تخمکبکی، دکل، دوستی، دهقان، شیراز،کنسروالیا، کیوپ و ماوی بودند. نتایج کازرون نشان داد، رقم کیوپ بالاترین عملکرد میوه (22 کیلوگرم) و بالاترین عملکرد روغن (3 کیلوگرم) در هر درخت را داشت. نتایج باغملک نشان داد، ارقام کیوپ و کنسروالیا به ترتیب با عملکرد 30 و 25 کیلوگرم میوه و 2/9کیلوگرم روغن به ترتیب بالاترین عملکرد میوه و روغن در هر درخت را داشتند. در ریجاب ارقام شیراز، دکل، تخم کبکی، کیوپ و کنسروالیا به ترتیب بالاترین عملکرد میوه و روغن را داشتند. همچنین روغن در ماده تر ارقام زیتون در ریجاب 1/5تا 2/2 درصد بیشتر از کازرون و باغملک بود و رقم آوان ۲۵ تا 29 درصد روغن در ماده تر داشت. ارزیابی کلی ارقام زیتون در مناطق کازرون، باغملک و ریجاب نشان داد، سه رقم کیوپ، کنسروالیا و ماوی در هر سه منطقه از سازگاری مطلوب و عملکرد میوه و روغن بالا برخوردار بودند.
