فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور تعیین بهترین زمان برداشت و روش خشک کردن بذر پیاز، پس از کشت دو نوع پیاز (توده بومی درچه اصفهان (روز بلند) و رقم تگزاس ارلی‌گرانو 502 (روز کوتاه)، بذور این ارقام در پنج زمان مختلف برداشت شدند و دو آزمایش جداگانه به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1393 در آزمایشگاه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی اصفهان اجرا شد. فاکتورها شامل زمان برداشت بذر در پنج سطح شامل:کپسول سبز، کپسول زرد، پنج درصد شکافته شدن کپسول‌ها، 50 درصد شکافته شدن کپسول‌ها و 100 درصد شکافته شدن کپسول‌ها و روش خشک کردن بذر در دو سطح سایه خشک و آفتاب خشک بودند. صفات اندازه‌گیری شده شامل درصد و سرعت جوانه‌زنی، وزن هزار دانه و صفات طولی و وزنی گیاهچه‌ پیاز بود. نتایج نشان داد که همه صفات به‌جزء وزن هزار دانه تحت تأثیر تیمار‌ها قرار گرفتند. در توده بومی درچه، بیشترین درصد جوانه‌زنی (96 درصد) در کپسول زرد و 100 درصد شکافته شدن کپسول‌ها و روش سایه خشک و بیشترین سرعت جوانه‌زنی (34/1 روز) در پنج درصد شکافته شدن کپسول‌ها و سایه خشک به‌دست آمد. در رقم تگزاس ارلی‌گرانو، بیشترین درصد جوانه‌زنی (5/94 درصد) در کپسول زرد و روش سایه خشک و بیشترین سرعت جوانه‌زنی (92/0 روز ) در 50 درصد شکافته شدن کپسول‌ها و سایه خشک به‌دست آمد؛ که با زمان کپسول زرد تفاوت معنی‌دار نداشت. در رقم تگزاس ارلی‌گرانو بیشترین مقادیر صفات طول بوته، طول ساقه‌چه و طول ریشه‌چه (به‌ترتیب 88/53 سانتی‌متر، 22/16 سانتی‌متر و 84/37 سانتی‌متر) به زمان پنج درصد شکافته شدن کپسول‌ها و روش سایه خشک اختصاص داشت. در هر دو رقم پیاز، کمترین مقادیر هر یک از صفات اندازه‌گیری شده مربوط به مرحله کپسول سبز و روش آفتاب خشک بود. مطابق نتایج این آزمایش، مرحله دوم برداشت (کپسول زرد) با روش سایه خشک، بهترین زمان برداشت بذر پیاز است که از ریزش بذر ناشی از تعویق برداشت تا رسیدگی کامل همه چتر‌ها و کپسول و افت شدید عملکرد جلوگیری می‌کند.