فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنوع ژنتیکی بالای درختان گردو در استان کرمان به­دلیل تکثیر بذری، زمینه مساعدی را جهت شناسایی و انتخاب ژنوتیپ­های مطلوب این محصول در دومین استان تولیدکننده گردوی کشور فراهم ساخته است. در این مطالعه 35 ژنوتیپ انتخابی از مناطق مختلف گردوکاری استان کرمان، با استفاده از 21 صفت مورفولوژیکی و پومولوژیکی در سال­های 1399 تا 1402 ارزیابی شد. درصد مغز بین 41 تا 66/88­درصد متغیر بود. اکثر ژنوتیپ­ها سهولت جداشدن مغز از پوسته چوبی آسان تا متوسطی داشتند. بیشترین ضریب­تغییرات مربوط به میزان چسبندگی دو نیمه چوبی 26/59­درصد و شکل نوک میوه 26/26­درصد بود. بیشترین ضریب همبستگی بین سهولت جداشدن و میزان چسبندگی دو نیمه­چوبی ( 0/672=r) بود. براساس نتایج تجزیه خوشه­ای، ژنوتیپ­های مطالعه­ شده در چهارگروه جداگانه قرار گرفتند. گروه‌بندی ژنوتیپ‌ها با موقعیت جغرافیایی آنها مطابقت نداشت. تجزیه به مؤلفه­های اصلی (PCA) نشان داد که سه مؤلفه اول (PC) در برگیرنده 58/9درصد کل تغییرات بود. در بین ژنوتیپ­های بررسی­شده، ژنوتیپ­های شماره 1، 2، 3، 10 و 18 نسبت به سایر ژنوتیپ­ها از نظر عادت باردهی، زمان برگ­دهی، درصد مغز، اندازه میوه، عملکرد میوه در درخت و شدت رنگ مغز برتری نشان دادند. این ژنوتیپ­ها می­توانند به عنوان ژنوتیپ های برتر مورد ارزیابی بیشتر قرار گیرند و در برنامه­ های به ­نژادی گردو نیز استفاده شوند.