واکنش هیبریدهای امیدبخش گردو به بیماری لکه سیاه (Ophiognomonia leptostyla)

نویسندگان

1 دانشیار، پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 کارشناس، پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 استادیار، پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

4 استاد، پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22092/spj.2025.367684.1388
چکیده

بیماری لکه سیاه گردو (Ophiognomonia leptostyla)، یکی از مهمترین بیماری‌های برگی این محصول در اغلب مناطق گردوکاری است. در این پژوهش، واکنش نهال‌های پیوندی چهار هیبرید امیدبخش و پرمحصول گردو (H 1-7, H 2-1, H 1-1, H 2-12) به همراه رقم هارتلی (Hartley) و ژنوتیپ K72 به‌ترتیب به عنوان شاهد مقاوم و حساس، در برابر قارچ عامل بیماری مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار و دو عامل جدایه قارچی (در دو سطح) و ارقام و ژنوتیپ‌های گردو (در 6 سطح) انجام شد. در بهار 1400 و 1401 نهال‌های گردو با استفاده از سوسپانسیون کنیدی قارچ با غلظت 105 اسپور در میلی‌لیتر مایه‌زنی شدند. تعداد و قطر لکه‌های نکروز، در سه نوبت به فواصل 15 روز یادداشت‌برداری شد. نتایج نشان داد که 45 روز پس از مایه‌زنی، بیشترین تعداد لکه به هیبرید H 2-12 تعلق داشت. همچنین بزرگترین لکه‌های بیماری روی هیبریدهای H 1-1 و H 1-7 مشاهده شد. اولین آسروول‌ها، 44-43 روز پس از مایه‌زنی، بر روی ژنوتیپ‌های H 1-1 و H 2-12 ظاهر شدند. کلیه‌ی ژنوتیپ‌ها در برابر بیماری حساس بودند، اما شدت بیماری در آنها متفاوت بود. میانگین سطح آلوده برگچه‌ها (NLA) در دامنه‌ای از 20 (در هارتلی) تا 90 درصد (در H 1-7) متغیر بود. براساس درصد سطح نکروز برگچه‌ها، هیبریدهای H 1-1, H 1-7 و H 2-12 به همراه K72 در گروه فوق حساس، و هیبرید H 2-1 با میانگین 52 درصد آلودگی در گروه نیمه‌حساس طبقه‌بندی شدند. هارتلی نیز میزان اندکی از آلودگی را نشان داد.