بررسی اثر پارازیتیسمی دو گونه زنبور تریکوگراما روی تخمهای شبپره مینوز گوجهفرنگی (Tuta absoluta) تحت تأثیر آفتکشها
نویسندگان
1 دانشیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران
3 استاد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22034/iuvs.2020.125738.1094چکیده
با توجه به اینکه شبپره مینوز یکی از آفات مهم و خسارتزای گوجهفرنگی بهشمار میرود، در این پژوهش جهت استفاده از حشرهکشهایی با خطر کمتر برای محیطزیست، مصرفکنندگان و دشمنان طبیعی، اثر آفتکشهای آبامکتین، امامکتین بنزوات، استامیپرید و فلوبندیامید روی مرحله بالغ دو گونه Trichogramma brassicaeوTrichogramma evanescens بهعنوان پارازیتوئید تخم شبپره مینوز در آزمایشگاه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی سال 1397 مورد بررسی قرار گرفت. زنبورهای تریکوگراما روی تخمهای شبپره بید غلات با شرایط (دمای 1±25 درجه سانتیگراد، رطوبت نسبی 10±60 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی و هشت ساعت تاریکی) پرورش داده شدند. آزمایش مقایسه میزان پارازیتیسم دو گونه به روش t-test و در دستههای 10 تایی و در درون ظروف پلاستیکی استوانهای شکل انجام شد. آزمایش مربوط به اثر غلظت کشنده 25 درصد هر آفتکش روی زندهمانی زنبورها بر پایه طرح کاملاً تصادفی در پنج تکرار و در هر تکرار 10 عدد زنبور ماده جفتگیریکرده و به شیوه لوله آزمایش (Vial assay) انجام شد. زنبورها بهمدت 24 ساعت در معرض این غلظت قرار گرفتند. جهت بررسی میزان پارازیتیسم زنبورهای زنده مانده از آزمایش اثر غلظت کشنده 25 درصد هر آفتکش، آزمایشی در سه تکرار در هر تکرار پنج عدد زنبور و 150 عدد تخم مینوز گوجهفرنگی به روش طرح کاملاً تصادفی و شیوه فاکتوریل بهمدت 48 ساعت درون ظروف پلاستیکی استوانهای شکل انجام شد. مرگ و میر بهطور روزانه ثبت شد و میزان کاهش پارازیتیسم محاسبه گردید. میزان درصد مرگ و میر کلی اصلاح شده در تیمارهای آبامکتین، امامکتین بنزوات، استامیپرید و فلوبندیامید برای گونه T. brassicaeبهترتیب 67/26، 20، 33/13 و 33/13 و برای T. evanescens بهترتیب 20، 20، 33/13 و 67/6 محاسبه شد. میزان کاهش پارازیتیسم در تیمارهای آبامکتین، امامکتین بنزوات، استامیپرید و فلوبندیامید برای T. brassicae بهترتیب 12/25، 71/18، 3/13 و 81/11 درصد و برای T. evanescens بهترتیب 18/24، 2/19، 15 و 84/10 درصد تعیین شد. نتایج نشان دادکه فلوبندیامید سمیت کمتری نسبت به دیگر ترکیبات مورد بررسی داشته و استفاده از آن در برنامههای مدیریت تلفیقی مینوز گوجهفرنگی امکانپذیر است.