فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قلیائیت اثرات مخربی بر تولید گیاهان دارد. با توجه به بالا رفتن قلیائیت خاک و آب در بسیاری از زمین‌های کشاورزی ایران، در این آزمایش اثر تنش قلیائیت بر شاخص‌های رشدی، فیزیولوژیکی و فتوسنتزی در دو رقم اسفناج ˈبرگ‌پهن ورامینˈ و هیبرید ̓ناریتاˈ مورد بررسی قرار گرفت. این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در سال 1397 در مزرعه دانشگاه ولیعصر رفسنجان انجام گرفت. فاکتورها شامل تنش قلیائیت در چهار سطح (صفر، 10، 20، 30 میلی‌مولار بی‌کربنات سدیم) و رقم در دو سطح بود. نتایج نشان داد که تنش قلیائیت باعث کاهش پارامترهای رشدی (وزن تر و خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه، تعداد برگ و سطح برگ) در هر دو رقم شد اما کاهش وزن خشک اندام هوایی و سطح برگ تحت تنش 30 میلی‌مولار بی‌کربنات سدیم در رقم هیبرید بیشتر از رقم ایرانی بود. بی‌کربنات سدیم همچنین باعث کاهش رنگیزه‌ها، کلروفیل کل، شاخص سبزینگی، شاخص PI و شاخص Fv/Fm شد و در سطح 30 میلی‌مولار بی‌کربنات کاهش 30 درصدی نرخ فتوسنتز نسبت به گیاهان شاهد مشاهده شد. با افزایش شدت تنش، محتوای آب نسبی برگ کاهش و میزان نشت یونی و پرولین برگ افزایش یافت. در رقم ایرانی تا سطح 20 میلی‌مولار افزایش چندانی در مقدار سدیم برگ مشاهده نشد. در هر دو رقم با افزایش سطوح تنش خصوصیات رشدی و فتوسنتزی گیاهان کاسته شد. رقم برگ‌پهن ورامین از نظر صفات ارزیابی‌شده در سطوح پایین بی‌کربنات (10 و 20 میلی‌مولار) تحمل بیشتری نسبت به رقم هیبرید داشت. به‌طور کلی رقم برگ‌پهن ورامین از نظر پارامترهای رشدی، فیزیولوژیکی و فتوسنتزی برای کشت و کار در شرایط قلیایی نسبت به رقم هیبرید مناسب‌تر است.