فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دمای بالا تاثیر منفی بر گلدهی، رشد میوه و تشکیل روغن در زیتون دارد. در این پژوهش واکنش12 رقم و ژنوتیپ زیتون زیتون (ارقام زرد، آربکین، دیره، امین، کرونیکی، مانزانیلا، مشکات، زاگرس و ژنوتیپ‌های اوزینه، گرگان3، Tmn2, Kh15) به تنش گرما مورد بررسی قرار گرفت و صفات مرتبط با فتوسنتز تحت تاثیر چهار تیمار دمایی T1: (˚C 1/5± 34)، T2: (˚C 1/5± 37) T3: (˚C 1/5± 40) و T4: ( ˚C1/5 ± 43) به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1395 در ایستگاه تحقیقات زیتون طارم ارزیابی شد. نتایج نشان داد با افزایش دما از میزان فتوسنتز و کارایی مصرف آب (WUE) کاسته شد. بالاترین میزان فتوسنتز در تیمارT1 معادل 11/84میکرو مول بر متر مربع در ثانیه و کمترین آن در تیمار T4 با 4/87میکرومول بر متر مربع در ثانیه بدست آمد. در تیمار T4 رقم مانزانیلا بیش از50 درصد و رقم امین 44 درصد از کارایی فتوسنتز خود را نسبت به تیمار T1 حفظ کردند. اثر متقابل ژنوتیپ × دما نشان داد بیشترین میزان فتوسنتز در تیمار T1 در ارقام امین و دیره به ترتیب با 17/42و 17/25میکرو مول بر متر مربع در ثانیه بود. دمای بیش از40 سانتی گراد سبب کاهش شدید در هدایت روزنه‌ای برگ‌ها شد. بیشترین و کمترین مقدار کارایی مصرف آب به ترتیب در رقم آربکین2/63و ژنوتیپ اوزینه با 1/84 میلی مول گازکربنیک بر مول آب بدست آمد. همچنین بیشترین کارایی مصرف آب در تیمار T1 و ژنوتیپ KH15 و رقم دیره بدست آمد. با توجه به کاهش شدید میزان فتوسنتز در دمای بالای40 سانتی گراد، کشت زیتون در مناطق با تابستان‌های گرم موجب کاهش زیاد عملکرد میوه و کاهش درصد روغن می شود.