فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مارچوبه Asparagus officinalis L. پراکنش گسترده‌ای در اکثر اقلیم‌های ایران دارد. هدف از تحقیق حاضر، استفاده از آنالیز چند متغیره به‌منظور درک روابط بین شرایط محیطی و ترکیبات مارچوبه می­باشد. بدین منظور نمونه‌های گیاهی از نُه رویشگاه در استان‌های مختلف ایران جمع‌آوری شدند و سپس ترکیبات فیتوشیمیایی و آنتی‌اکسیدانی آن‌ها اندازه‌گیری و روابط آن‌ها با عوامل محیطی بر اساس همبستگی کانونیک و رگرسیون گام‌به‌گام آنالیز گردیدند. بر اساس نتایج، متغیرهای اول تا چهارم همبستگی کانونیک بر اساس آزمون Wilks' lambda در سطح یک درصد معنی‌دار شدند. اولین متغیر کانونیک، افزایش فعالیت آنزیم کاتالاز را در ارتباط با افزایش میانگین دما نشان داد. با کاهش میانگین حداقل و حداکثر دما در متغیر کانونیک دوم، فنول کل و درصد مهار رادیکال‌های آزاد افزایش و فلاونوئید کاهش یافت. طبق نتایج رگرسیون گام‌به‌گام، هدایت الکتریکی خاک، رطوبت نسبی هوا و ارتفاع، بیشترین تغییرات رادیکال‌های آزاد را به‌عهده داشتند. با توجه به نتایج هر دو آزمون، میانگین دما، رطوبت نسبی و مجموع بارندگی بیشترین اثر را بر خواص آنتی‌اکسیدانی مارچوبه دارند. در نهایت به‌منظور حفظ خواص آنتی‌اکسیدانی مارچوبه، کشت در مناطق با مجموع بارندگی سالیانه 500 تا 900 میلی‌متر، میانگین دمای 5/11 تا 5/17 درجه سانتی‌گراد و میانگین رطوبت نسبی 50 تا 70 درصد پیشنهاد می‌شود.