فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور بررسی تنوع ژنتیکی برای عملکرد میوه و صفات مرتبط با آن در 86 ژنوتیپ بادمجان شامل ارقام محلی و تجاری مورد استفاده کشاورزان ایران، آزمایشی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در زمستان 1398 در داخل گلخانه شرکت نگین بذر دانش، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) اجرا شد. عملکرد میوه در گیاه، تعداد میوه در گیاه، وزن میوه، ارتفاع گیاه، طول میوه، عرض میوه، تعداد میان­گره و فاصله میان­گره ژنوتیپ های بادمجان اندازه گیری و مورد ارزیابی قرار گرفت. دامنه عملکرد، تعداد میوه و وزن میوه درگیاه برای ژنوتیپ‌ها به ترتیب از 60/3گرم تا 5151 گرم در گیاه، 1/23الی 39 میوه در گیاه و 14/3گرم تا 387/9گرم در گیاه متغیر بود. تجزیه واریانس داده ها نشان داد ژنوتیپ‌ها از نظر کلیه صفات اندازه گیری شده تفاوت معنی‌داری داشتند. مقایسه میانگین‌ها نشان داد رقم سابل بیشترین عملکرد میوه را داشت. پس از آن ژنوتیپ‌های شماره 4، 2 و 5 به ترتیب در گروه دوم قرار گرفتند و بین آنها تفاوت معنی دار وجود نداشت. ژنوتیپ‌های شماره 76، 72 ، 70 ، 74 و 66 به ترتیب کمترین عملکرد میوه را داشتند و بین آنها تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. تجزیه به مؤلفه‌های اصلی نشان داد سه عامل مستقل از هم، مجموعاً 63 درصد از تغییرات را توجیه کردند. تجزیه خوشه­ای به روش وارد(Ward) ، ژنوتیپ­های بادمجان ارزیابی شده را در چهار گروه متفاوت قرار داد.به طوری که این نتایج تا حد زیادی با عملکرد میوه همخوانی داشتند. رگرسیون گام‌به‌گام نشان داد که سه صفت تعداد میوه در گیاه، وزن میوه و عرض میوه بیشترین تأثیر را بر روی عملکرد میوه داشتند. تجزیه مسیر نیز نشان داد وزن میوه و تعداد میوه بر روی عملکرد میوه تأثیر مستقیم داشتند و تأثیر غیرمستقیم این صفات چندان قابل­توجه نبود. از نتایج این پژوهش می­توان در برنامه های بهنژادی بادمجان برای تولید جمعیت های اولیه و انتخاب لاین خالص و ارقام جدید استفاده کرد.