اثر محلول‌پاشی برگی نانوذرات سیلیسیم و پتاسیم بر ترکیب اسیدهای چرب روغن زیتون رقم زرد

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

2 دانشیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران.

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

4 استادیار، گروه شیمی، دانشگاه مسجد سلیمان، مسجد سلیمان، ایران.

doi
10.22092/spj.2024.366669.1375
چکیده

با توجه به تاثیر تغذیه بهینه و نوع کود استفاده شده بر کمیت و کیفیت اسیدهای چرب زیتون، در این پژوهش اثر محلول­پاشی پتاسیم و سیلیسیم به شکل نانوذرات بر ترکیبات اسیدهای چرب روغن زیتون رقم زرد بررسی شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در بهار و تابستان سال 1400 طراحی و در دره شهر استان ایلام اجرا شد. نانوذرات پتاسیم در سه سطح (صفر، 400 و 800 میلی­گرم در لیتر) و نانوذرات سیلیسیم نیز در سه سطح (صفر، 30 و 60 میلی­گرم در لیتر) بصورت محلول­پاشی استفاده گردید. نتایج محلول­پاشی با این ترکیبات اثر معنی­داری بر ترکیب روغن زیتون داشت و میزان اسیدهای چرب اشباع و غیر اشباع در تیمارهای آزمایشی افزایش یافت، به‌طوری‌که بیشترین میزان اسیدهای چرب اشباع (19/24درصد) و اسید پالمیتیک (15/47درصد) در تیمار ترکیبی 800 میلی­گرم بر لیتر پتاسیم و 60 میلی­گرم بر لیتر سیلیسیم به دست آمد. در حالیکه اسید آراشیدیک (0/94درصد) در تیمار 400 میلی­گرم بر لیتر پتاسیم و 30 میلی­گرم بر لیتر سیلیسیم و اسید استئاریک (3/37 درصد) در تیمار 400 میلی­گرم بر لیتر پتاسیم بیشترین میزان را داشتند. حداکثر اسیدهای چرب چند غیر اشباعی اسید لینولنیک (1/24درصد) و لینولئیک (12/12 درصد) در تیمار 800 میلی­گرم بر لیتر پتاسیم و 30 میلی­گرم بر لیتر سیلیسیم حاصل شد. تیمارهای غیرترکیبی 800 میلی­گرم بر لیتر پتاسیم و یا 60 میلی­گرم بر لیتر سیلیسیم منجر به تشکیل حداکثر اسید اولئیک، پالمیتولئیک، اسیدهای چرب غیر اشباع و اسید­های چرب تک غیر اشباعی شدند. بر اساس نتایج این پژوهش نشان داد که غلظت متوسط پتاسیم برای بهبود اسیدهای چرب اشباع و غلظت بالاتر آن برای اسیدهای چرب غیراشباع مناسب­تر باشد. همچنین محلول­پاشی هر کدام از عناصر مغذی نانوپتاسیم و نانوسیلیسیم برای بهبود اسیدهای چرب تک غیراشباعی مفید بوده و استفاده توام از این دو نانو ذره برای بهبود اسیدهای چرب چند غیراشباعی و اسیدهای چرب اشباع مناسب­تر باشد.