فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: امروزه تاب آوری، به منزله ­ی یکی از سنجه­ های مؤثر در فرآیند مدیریت بحران، رویکردی اجتماع محور برای ارتقای آمادگی در مواجهه با مخاطرات محیطی محسوب می­ شود. از این رو جوامع در تلاش هستند با افزایش تاب­ آوری در مواجهه با بحران، آسیب­ پذیری را کاهش دهند. براین اساس مطالعه حاضر به شناسایی راهبردهای افزایش تاب­ آوری معیشت خانوارهای روستایی در مواجهه با خشکسالی می ­پردازد. مواد و روش­ ها: روش تحقیق توصیفی و واحد تحلیل مطلعان محلی هشت روستای در معرض خشکسالی دهستان گلمکان شهرستان چناران بوده است. در این مطالعه از دو ابزار برنامه ­ریزی راهبردی SWOT و QSPM استفاده شد، در این راستا و براساس مطالعات میدانی و اسنادی گسترده 17 نقطه قوت و فرصت به ­عنوان مزیت و 15 نقطه ضعف و تهدید به­ عنوان محدودیت و تنگنا پیش­روی تاب‌آوری معیشت خانوارهای روستایی در معرض خشکسالی شناسایی و نظرهای 96 نفر از مطلعان محلی سوال شد. آلفای کرونباخ 0.84 بیانگر پایایی مطلوب ابزار تحقیق است. نتایج و بحث: نتایج نشان داد در ماتریس SWOT با توجه به امتیاز نهایی در 21.2=IFE و 91.1=EFE، بمنظور افزایش تاب ­آوری معیشت خانوارهای روستایی راهبردهای تدافعی (حداقل - حداقل) بهینه تشخیص داده شد. در این زمینه مهم ترین راهبرد تاب­ آوری معیشت «تنوع­ بخشی اقتصاد نواحی روستایی در معرض خشکسالی»، در ماتریس QSPM با امتیاز 42.2 شناسایی گردید. نتیجه­ گیری: ضروری است در نواحی در معرض خشکسالی پایه­ های توسعه را متناسب با کم‌آبی و اقتصاد غیرزراعی شکل داد تا تاب ­آوری معیشتی روستاییان در مواجهه با خشکسالی افزایش یابد.