ارزیابی سازگاری و پایداری عملکرد غده کلونهای جدید سیبزمینی با استفاده از روشهای آماری چند متغیره
نویسندگان
1 دانشیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران.
2 استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.
3 دانشیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
4 دانشیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران.
5 دانشیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
doi
10.22092/spj.2024.366008.1362چکیده
به منظور بررسی سازگاری و پایداری عملکرد غده کلون های جدید سیب زمینی، 19کلون برتر انتخابی به همراه چهار رقم آگریا، مارفونا، ساوالان و خاوران در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال 1394 و 1395 در پنج منطقه کرج، اردبیل، همدان، مشهد و اصفهان ارزیابی قرار شدند. تجزیة AMMI نشان داد، ژنوتیپها در محیطهای مختلف واکنش متفاوت داشتند و مجموع مربعات اثر متقابل ژنوتیپ× محیط 4/8برابر بزرگتر از مجموع مربعات ژنوتیپها بود. کلونهای,KSG81 ,KSG64 KSG300وKSG107 به همراه شاهد آگریا دارای پایداری عملکرد غده قابل قبولی بودند. تجزیه GGE Bi-plot مبتنی بر محیط نشان داد، مناطق اصفهان، اردبیل و همدان به ترتیب به منطقه ایدهال نزدیکتر بودند و کلونهای ,KSG23 KSG82 ، KSG31 ،KSG64 و KSG300 به ترتیب با میانگین عملکرد 30/71، 29/76، 29/38، 27 و 26/68کیلوگرم در کرت (9 متر مربع) برای کشت در مناطق هدف مناسبتر بودند. ضریب برتری نسبی کلونهای ,KSG23 ,KSG302 KSG81 و KSG107 به ترتیب 2/87، 6/98، 7/81و 12/49بود و از پایداری عملکرد غده خوبی برخوردار بودند. ضریب برتری نسبی کلونهای KSG31 ,KSG82 و KSG64 به ترتیب 18/07، 15/76و 13/67و تقریبا مشابه شاهد آگریا (17/22) بود و از لحاظ عملکرد غده نسبت به شاهد آگریا برتری داشتند. براساس سازگاری و پایداری عملکرد غده، کلونهای KSG302، KSG82 و KSG31 برای کاشت بهاره در مناطق مختلف کشور، کلونهای KSG23 وKSG57 جهت کشت در خراسان، کلونKSG81 جهت کشت در اصفهان و اردبیل و کلونهای KSG64 وKSG48 به ترتیب جهت کشت در همدان و اردبیل مناسب شناسایی شدند.