ارزیابی سازگاری و پایداری عملکرد غده کلون‌های جدید سیب‌زمینی با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره

نویسندگان

1 دانشیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران.

2 استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.

3 دانشیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 دانشیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران.

5 دانشیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22092/spj.2024.366008.1362
چکیده

به منظور بررسی سازگاری و پایداری عملکرد غده کلون های جدید سیب زمینی، 19کلون برتر انتخابی به همراه چهار رقم آگریا، مارفونا، ساوالان و خاوران در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال 1394 و 1395 در پنج منطقه کرج، اردبیل، همدان، مشهد و اصفهان ارزیابی قرار شدند. تجزیة AMMI نشان داد، ژنوتیپ­ها در محیط­های مختلف واکنش متفاوت داشتند و مجموع مربعات اثر متقابل ژنوتیپ× محیط 4/8برابر بزرگتر از مجموع مربعات ژنوتیپ­ها بود. کلون­های,KSG81  ,KSG64  KSG300وKSG107  به همراه شاهد آگریا دارای پایداری عملکرد غده قابل قبولی بودند. تجزیه GGE Bi-plot مبتنی بر محیط نشان داد، مناطق اصفهان، اردبیل و همدان به ترتیب به منطقه ایده­ال نزدیکتر بودند و کلون­های ,KSG23 KSG82 ، KSG31 ،KSG64 و KSG300  به ترتیب با میانگین عملکرد 30/71، 29/76، 29/38، 27 و 26/68کیلوگرم در کرت (9 متر مربع) برای کشت در مناطق هدف مناسب­تر بودند. ضریب برتری نسبی کلون­های ,KSG23 ,KSG302 KSG81 و KSG107 به ترتیب 2/87، 6/98، 7/81و 12/49بود و از پایداری عملکرد غده خوبی برخوردار بودند. ضریب برتری نسبی کلون­های KSG31 ,KSG82 و KSG64  به ترتیب 18/07، 15/76و 13/67و تقریبا مشابه شاهد آگریا (17/22) بود و از لحاظ عملکرد غده نسبت به شاهد آگریا برتری داشتند. براساس سازگاری و پایداری عملکرد غده، کلون­های KSG302، KSG82 و KSG31 برای کاشت بهاره در مناطق مختلف کشور، کلون­های KSG23 وKSG57  جهت کشت در خراسان، کلونKSG81 جهت کشت در اصفهان و اردبیل و کلون­های KSG64 وKSG48  به ترتیب جهت کشت در همدان و اردبیل مناسب شناسایی شدند.