اثر پوشش‌گذاری خوشه بر میزان رسیدگی و کنترل عارضه آفتاب‌سوختگی در میوه خرما رقم مجول

نویسندگان

1 استادیار، پژوهشکده خرما و میوه‌های گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

2 استادیار، پژوهشکده خرما و میوه‌های گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

3 استادیار، پژوهشکده خرما و میوه‌های گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

4 کارشناس تحقیقاتی، پژوهشکده خرما و میوه‌های گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

5 کارشناس تحقیقاتی، پژوهشکده خرما و میوه‌های گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

6 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.

7 استادیار، پژوهشکده خرما و میوه‌های گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

doi
10.22092/spj.2024.364277.1337
چکیده

خرما یکی از محصولات مهم در مناطق خشک خاورمیانه و شمال آفریقا است که در مناطق گرم و خشک جنوب ایران نیز تولید می شود. یکی از مهمترین عوامل کاهش کیفیت و ارزش تجاری میوه خرما عارضه آفتاب­سوختگی در دوره رشد و نمو میوه است. بنابراین، این پژوهش به منظور بررسی اثرکاربرد پوشش­های کاغذ کرافت، پارچه متقال مشکی، سفید، آبی، توری گلخانه سبز، پوشش حصیری و بدون پوشش (شاهد) در مرحله خارک بر میزان رسیدگی و بروز عارضه آفتاب سوختگی خرمای رقم مجول در قالب طرح بلوک های تصادفی با هشت تکرار در سال­های 1399 و 1400 در کلکسیون ارقام خرما واقع در ایستگاه تحقیقاتی ام­التمیر، پژوهشکده خرما و میوه­های گرمسیری در اهواز، انجام شد. انتهای پوشش­ها باز بود و تا زمان برداشت روی درخت باقی ماندند. نتایج این آزمایش نشان داد اثر سال بر وزن خوشه، درصد کیمری، خارک و خرما معنی دار بود. در سال دوم میانگین وزن خوشه­ها (5/83کیلوگرم)، درصد کیمری (8/6درصد) و درصد خارک (28 درصد) بیشتر از سال اول بود، در حالیکه درصد خرما در سال اول (10/48درصد) بیشتر از سال دوم بود. درصد میوه­های باقی­مانده در مرحله کیمری در هنگام برداشت در خوشه­های با پوشش متقال مشکی کمتر از سایر پوشش­ها بود. در سال اول توری گلخانه سبز، متقال سفید و کاغذ کرافت به ترتیب موجب افزایش 9/81، 12/99و 11/37 درصدی رطب نسبت به شاهد شدند. روش پوشش­گذاری تأثیری بر اندازه و وزن میوه نداشت. پوشش­های مورد مطالعه موجب کنترل عارضه آفتاب­سوختگی شدند. پوشش کاغذ کرافت (6/78درصد) سبب کاهش معنی­دار درصد میوه­های خشک شده نسبت به شاهد (9/93درصد) شد. پوشش­های مورد مطالعه بر میزان پوسیدگی میوه تاثیر نداشتند. با توجه به نتایج این پژوهش، پوشش متقال مشکی و سفید در کنترل میزان پوسیدگی و عارضه آفتاب سوختگی خرما رقم مجول نسبت به سایر پوشش­ها مؤترتر بودند.