ارزیابی خصوصیات ریخت شناسی، قدرت رشد و عملکرد چند رقم بادام در شرایط محیطی نیریز استان فارس
نویسندگان
1 مربی، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
2 کارشناس ارشد، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.
3 استادیار، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22092/spj.2024.364114.1333چکیده
با توجه به ضرورت سازگاری درختان میوه مناطق معتدله با آثار ناشی از وقوع پدیده تغییر اقلیم، معرفی ارقام جدید محصولات باغی بهویژه ارقام پر محصول و بازارپسند بادام که دارای نیاز سرمایی/گرمایی و زمان گلدهی متنوع باشند و بتوانند در مناطق مختلف سازگار شوند، ضروری است. از این رو، درختان سه رقم بادام، که اخیرا ثبت شده اند، شامل: آریا، بردیا و ضیغمی و دو رقم تجاری به عنوان شاهد (فرادوئل و فرانیس)، پیوند شده روی پایه بذری بادام تلخ، در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با پنج تکرار در سال های 1397 تا 1400در باغی در شهرستان نیریز در استان فارس از لحاظ نیازهای اقلیمی، عملکرد و کیفیت محصول، و روابط بین خصوصیات مورفولوژیکی و پومولوژیکی درخت، برگ، گل و میوه ارزیابی شدند. نتایج حاکی از برتری رقم آریا از لحاظ قدرت رشد (325 سانتیمترمربع سطح مقطع عرضی تنه)، عملکرد (به ترتیب برابر با 100/26گرم میوه خشک و 25/36 گرم مغز بر سانتیمترمربع سطح مقطع عرضی درخت) نسبت به سایر ارقام بود. درصد دوقلویی و عملکرد مغز ارقام ضیغمی و بردیا در حدود استاندارد مغز بادام نبودند. آریا و بردیا کمترین (296 واحد) و فرادوئل بیشترین (515 واحد) نیاز سرمایی را داشتند. نیاز گرمایی ارقام جدید ثبت شده (9490 واحد) نیز کمتر از ارقام شاهد (11186 واحد) بود. گلدهی آریا و بردیا حدود دو هفته زودتر از ارقام شاهد بود و رقم ضیغمی حد وسط این دو گروه قرار داشت. بر اساس نتایج این پژوهش بادام رقم آریا میتواند بهعنوان رقم تجاری برای کشت در مناطق دارای شرایط محیطی مشابه منطقه نیریز در استان فارس و عاری از خطر سرمای بهاره مدّنظر قرار گیرد.