علل و زمینه های اعتیاد اینترنتی در بین دانش آموزان: ارائه یک نظریه مبنایی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جامعه‏ شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 مربی، گروه روان‏شناسی، واحد بندر دیلم، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر دیلم، ایران.

doi
10.22054/jti.2020.49109.1292
چکیده

در چند دهه اخیر جهان شاهد فرصت‌های بی‌شمار اینترنت در تمامی ابعاد زندگی بوده است اما، تهدیدات مدرن و متنوعی نیز مانند اعتیاد اینترنتی همگام آن رواج یافته است. هدف اصلی پژوهش حاضر شناخت تجربه دانش‌آموزان از اعتیاد اینترنتی است. روش پژوهش نیز کیفی و برای تحلیل داده‌ها از نظریه مبنایی استفاده شده است. از جامعه آماری با 25 دانش‌آموز دوره متوسطه مصاحبه‌های عمیق و نیمه ساختاریافته انجام گرفت. نمونه‌گیری هدفمند و حجم نمونه بر اساس معیار اشباع نظری بود و برای اعتبار یافته‌ها در کنار تحلیل و بازبینی مجدد کدها از صاحب نظران بیرون از تحقیق نیز استفاده شد. حاصل یافته‌ها 55 مفهوم اولیه، 9 درون مایه اصلی و هسته اصلی پژوهش یعنی "اعتیاد اینترنتی به مثابه همدردِ دردساز" بود. مضامین اصلی شناسایی شده شامل «گریز از در خود بودن»، «اختلالات سه‌گانه (جسمی- جنسی و روانی)»، «مدیریت اتصال»، «اهمال کاری نظاممند»، «واپس‌زنی نظام مدرسه»، «صمیمیت‌زدایی» و «تسهیل‌گر چند بعدی» بودند. در نهایت، مضامین اصلی در قالب مدل پنج‌گانه اشتراوس و کوربین یعنی علل اصلی، علل زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها صورت بندی شدند.