تأثیر کاربرد ورمی‌کمپوست و پوترسین بر شاخص‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی خیار (Cucumis sativus L.)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22034/iuvs.2019.36548
چکیده

 این تحقیق به‌منظور ارزیابی استفاده از ورمی‌کمپوست و پوترسین بر خصوصیات مورفولوژیکی، رنگدانه‌های فتوسنتزی و عملکرد گیاه خیار گلخانه‌ای رقم یلدا انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل ورمی‌کمپوست (صفر، 20، 40 و 60 درصد حجمی) و محلول‌پاشی پوترسین (صفر، 5/0، 1 و 5/1 میلی‌مولار) بود. نتایج نشان داد که کاربرد توأم پوترسین و ورمی‌کمپوست موجب بهبود ارتفاع بوته، سطح برگ و ماده خشک شاخساره شد. بیشترین مقدار عملکرد میوه (2760 گرم در بوته) با کاربرد 40 درصد ورمی‌کمپوست توأم با محلول‌پاشی 5/0 میلی‌مولار پوترسین به‌دست آمد. همچنین، کمترین میزان عملکرد میوه (698 گرم در بوته) با استفاده 60 درصد ورمی‌کمپوست بدون محلول‌پاشی پوترسین مشاهده گردید. محلول‌پاشی با پوترسین در بسترهای کشت فاقد ورمی‌کمپوست، در اکثر تیمارها باعث افزایش مقدار رنگیزه‌های مورد مطالعه شد. اما با استفاده‌ی توأم ورمی‌کمپوست با محلول‌پاشی پوترسین نتایج متفاوتی به‌دست آمد. کاربرد 20 درصد ورمی‌کمپوست در بستر کشت بیشترین تأثیر را در افزایش رنگیزه‌های فتوسنتزی (کلروفیل a، کلروفیل کل و کاروتنوئیدها) داشت. استفاده بیش از 20 درصد ورمی‌کمپوست به بستر کشت موجب کاهش مقدار این رنگیزه‌های فتوسنتزی بدون محلول‌پاشی پوترسین نسبت به شاهد شد. افزودن 40 و 60 درصد ورمی‌کمپوست به بستر کشت باعث افزایش مقدار کلروفیل b نسبت به شاهد گردید. به‌طورکلی نتایج این پژوهش نشان داد که کاربرد تلفیقی ورمی‌کمپوست به‌میزان تا 40 درصد حجمی همراه با محلول‌پاشی 5/0 میلی‌مولار پوترسین در تولید خیار گلخانه‌ای کارآمد می‌باشد.