تعیین زمان بهینه برای پیوند سرشاخه‌کاری درختان زیتون (.Olea europaea L) در مناطق مختلف ایران

نویسندگان

1 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران.

2 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران.

3 کارشناس، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران.

4 کارشناس، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران.

5 مربی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.

6 مربی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.

7 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی قزوین، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قزوین، ایران.

doi
10.22092/spj.2023.362227.1307
چکیده

این پژوهش به منظور تعیین زمان بهینه برای پیوند سرشاخه­کاری درختان کم بار زیتون با استفاده از پیوندک دو رقم در شش استان فارس، خوزستان، کرمانشاه، لرستان، ایلام و قزوین در سال­های 1400 و 1401 اجرا شد. طرح آزمایشی کرت های خرد شده در قالب طرح کاملا تصادفی با عامل زمان پیوند در پنج سطح (اول شهریور، 15 شهریور، اول مهر، 15 مهر و اول آبان در خوزستان، ایلام، لرستان، فارس و کرمانشاه) در کرت های اصلی وعامل رقم در دو سطح (کنسروالیا در کلیه مناطق + یک رقم سازگار برای هر منطقه) در کرت های فرعی و در سه تکرار بود. در استان قزوین عامل زمان پیوند در شش سطح (چهار زمان پیوند در فصل بهار از ابتدای اردیبهشت به فاصله 15 روز و دو زمان پیوند در پاییز در اواسط مهر و اوایل آبان) بود. درصد موفقیت پیوند و روند رشد رویشی پیوندک­ها یادداشت برداری شد. نتایج نشان داد که در استان خوزستان اواسط مهر به طور معنی دار (P ≤0.01)  در مقایسه با سایر زمان های پیوند، زمان بهینه برای پیوند سرشاخه­کاری درختان زیتون بود، و پیوندک­های رقم کنسروالیا در مقایسه با پیوندک­های رقم آوان قدرت رشد بیشتری داشتند. در استان ایلام بیشینه موفقیت پیوند در نیمه دوم مهر بدست آمد. در استان لرستان میزان موفقیت پیوند سرشاخه­کاری با استفاده از پیوندک ارقام کنسروالیا و آمیگدالولیا در نیمه اول مهر به ترتیب 88 و 80 درصد بود. در استان فارس میزان موفقیت پیوند در نیمه اول مهر با استفاده از رقم آمیگدالولیا 80 درصد بود، اما سرعت و قدرت رشد رویشی پیوندک کنسروالیا بیشتر بود. در استان کرمانشاه نتایج نشان داد که در طول شهریور و اوایل مهر، موفقیت پیوند بطور معنی داری (P ≤0.05) برتری داشت. در استان قزوین بیشترین میزان موفقیت پیوند سرشاخه کاری در 20 اردیبهشت با 75 تا 94 درصد بود. در این استان نیز پیوندک­های رقم کنسروالیا رشد رویشی رشد بیشتری داشتند.